غنی سازی نظریه سواد بدنی وایتهد و ارائه الگوی وجودی- معنوی مبتنی بر تطبیق با بدن شناسی حکمت متعالیه

هدف این پژوهش، غنی سازی چار چوب نظری « سواد بدنی » با تکیه بر مبانی « حکمت متعالیه » و ارائه الگویی وجودی - معنوی بود. روش مطالعه، تطبیقی - تحلیلی با الگوی بردی و رویکرد کیفی بود که از طریق تحلیل متون دو حوزه انجام شد. یافته ها نشان داد سواد بدنی متعارف، با وجود دستاوردهایش، به دلیل ریشه در انسان شناسی سکولار، از پنج خلا بنیادین رنج می برد: فقدان غایت شناسی متعالی، تقلیل گرایی در انگیزش و مفهوم بدن، و غفلت از ابعاد اخلاقی و یکپارچگی عمیق وجودی. در مقابل، حکمت متعالیه با مفاهیمی چون حرکت جوهری و تشکیک وجود، بدن را « مرتبه ای از نفس » و « پلکان تعالی » به سوی کمال الهی می داند. بر این اساس، الگوی تلفیقی « سواد بدنی وجودی-معنوی » ارائه شد. در این الگو، مولفه های خودکارآمدی، انگیزه و دانش سواد بدنی، به ترتیب با مفاهیم « مسئولیت پذیری در قبال امانت الهی »، «نیت قرب» و «معرفت تنانه نفس» تعمیق و «بعد معنویت و غایت مندی» به عنوان هسته اصلی افزوده گردید. نتیجه اینکه این الگو، با ایجاد گذار از تربیت بدن به تربیت نفس، چارچوبی بومی - اسلامی برای ارتقای کیفی تربیت بدنی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

سواد بدنی ، حکمت متعالیه ، تربیت بدنی معنوی ، الگوی تلفیقی ، حرکت جوهری