Documentation of the Soybean Production Process in Golestan Province

مقدمه: مستندسازی فرآیند تولید در کشاورزی شامل تهیه کلیه اطلاعات و فعالیت­هایی است که سیر تولید یک محصول از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت را نشان می­دهد. مستندسازی فرآیند تولید در کشاورزی شامل تهیه کلیه اطلاعات و فعالیت­هایی است که سیر تولید یک محصول از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت را نشان می­دهد. مواد و روش ها: جهت مستندسازی فرآیند تولید محصول سویا در کل استان گلستان ۱۴۰۰ مزرعه از طریق نمونه­برداری سیستماتیک تصادفی در نظر گرفته شد بدین صورت که تعداد نمونه­ها براساس اهمیت و سطح زیر کشت در هر شهرستان مشخص شده و سپس این تعداد مزرعه در هر شهرستان به صورت تصادفی انتخاب گردید. داده­ها از طریق مصاحبه چهره به چهره با کشاورزان و یادداشت­برداری از عملیات مختلف زراعی جمع­آوری شد. در این مزارع اطلاعات مربوط به مدت زمان عملیات زراعی، مقدار سوخت مصرفی برای هر یک از عملیات زراعی در هکتار، ماشین های مورد استفاده و قدرت آن ها، تعداد دفعات هر یک از عملیات، رقم و میزان بذر مصرفی، نوع کودهای شیمیایی و آلی مصرفی، نوع سموم مصرفی برای دفع علف­های هرز و آفات و بیماری­ها، روش­های آبیاری، نوع سوخت مصرفی برای انجام آبیاری (دیزلی یا الکتریسیته) و در نهایت عملکرد دانه سویا ثبت شد. همچنین اطلاعاتی شامل سطح زیر کشت و نوع محصول کشت شده قبل از محصول گندم و سویا در هر مزرعه ثبت شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از توزیع فراوانی مطلق و تجمعی استفاده شد. نتایج: در استان گلستان بیشترین سطح زیر کشت محصولات کشت شده قبل از سویا به محصول گندم اختصاص داشت. از ۲۰ اردیبهشت تا ۵ تیر اقدام به کشت سویا نمودند. ۴۸ درصد از کشاورزان جهت آماده­سازی بستر کشت سویا از خاک­ورزی اولیه توسط گاوآهن برگردان­دار، کولتیواتور و خاک­ورز مرکب استفاده نمودند. همچنین ۵۲ درصد از تولیدکنندگان سویا بدون استفاده از ادوات لازم جهت خاک­ورزی اولیه، مستقیما از روش دیسک­زنی برای بستر­سازی کشت سویا استفاده نمودند. کشاورزان عمدتا از کود اوره به صورت سرک­پاشی و در طی آبیاری برای تولید سویا استفاده نمودند.۵۰/۷۸ درصد از تولید کنندگان سویا از اوره به عنوان کود سرک اول با متوسط مصرف ۶۰ کیلوگرم در هکتار استفاده نمودند سهم استفاده از سم­پاش تراکتوری نسبت به استفاده از سم­پاش توربینی به دلیل سهولت دسترسی به آن بیشتر بود. آبیاری سویا با توجه به منطقه و در دسترس بودن آب کافی از ۱۰ تا ۲۰ روز صورت گرفت. برداشت سویا در کل استان از اواخر ماه مهر تا اوایل ماه آذر بسته به تاریخ کاشت آن انجام گرفت. در کل استان، کشاورزان از مزارع سویا از ۱۲۰۰ تا ۴۵۰۰ کیلوگرم بر هکتار دانه برداشت شد. نتیجه گیری کلی: به طور کلی از نتایج این تحقیق می­توان برای روشن سازی مسیر پژوهش­های محققین و دانشجویان در جهت بهبود فرآیند تولید و یافتن نقاط ضعف آن در جهت افزایش عملکرد محصول، کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه­ای و کاهش آلودگی­های زیست محیطی گام موثری را برداشت.

کلیدواژه ها:

Soybean ، Documentation ، Production process ، Grain yield ، سویا ، مستندسازی ، فرآیند تولید ، عملکرد دانه