درآمدی بر حکمرانی نظام علوم دینی؛ چیستی، آسیب ها و الزامات

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 11

فایل این مقاله در 42 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JIKM-7-2_001

تاریخ نمایه سازی: 22 مهر 1405

چکیده مقاله:

حکمرانی علم، بویژه در حوزه علوم دینی، از مباحث نوظهور و در عین حال حیاتی در فرایند تحول و توسعه این علوم است. این مقاله با رویکردی تحلیلی - استدلالی به بررسی مفهوم حکمرانی در علوم دینی، ضرورت ها و الزامات آن می پردازد. نخست، مفاهیم کلیدی مرتبط با حکمرانی در علوم انسانی و دینی، حکمرانی علم و سیاست گذاری علمی، مورد واکاوی قرار می گیرند. سپس، پیشینه مطالعات مرتبط با تحول علوم اسلامی و حکمرانی علمی در ایران و جهان اسلام بررسی می شود. بخش اصلی مقاله به بحث و بررسی عمیق مفهوم حکمرانی علوم دینی اختصاص دارد. در این راستا، تمایز میان تصمیم گیری و تصمیم سازی، جایگاه تصمیم پالایی و بازتنظیم در حکمرانی علمی و ضرورت نگاه شبکه ای به علوم دینی مورد تحلیل قرار می گیرد. همچنین، آسیب شناسی نظام کنونی حکمرانی علوم دینی در حوزه های علمیه، با تمرکز بر ضعف نهادهای ذی صلاح، فقدان زنجیره حکمرانی، عدم انطباق پژوهش ها با نیازهای زمانه، کندی نظام پژوهش، غلبه کتاب محوری بر نظریه پردازی، جزیره ای بودن رشته ها، ضعف نظام بازخورد، غلبه ساختار اداری بر مدیریت علمی و ضعف فرهنگ همکاری علمی، به تفصیل تشریح می شود. در نهایت، الزامات تحقق حکمرانی مطلوب در علوم دینی، ازجمله ایجاد نهادهای مستقل تصمیم پالایی، توسعه نظام آینده پژوهی، طراحی شبکه منسجم علوم دینی، تقویت نظریه پردازی، توسعه پژوهش های مسئله محور، بازتعریف مدیریت علمی، ایجاد نظام بازخورد و ارزیابی مستمر و تقویت تعامل حوزه و جامعه، مورد بحث و ارائه قرار می گیرد. هدف نهایی این مقاله، ترسیم چارچوبی نظری و عملی برای ارتقای نظام حکمرانی علوم دینی و اطمینان از پویایی، اثربخشی و انطباق آن با نیازهای معاصر است.

نویسندگان

احمد مبلغی

دانشیار، گروه فقه مقارن و حقوق اسلامی دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی، قم، ایران

سید مهدی مجیدی نظامی

هیئت علمی گروه سازماندهی اطلاعات و مدارک، دانشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران

احسان رحیمی

استادیار. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم. ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آصفی، محمدمهدی. (۱۳۹۰). چالش های معاصر و برنامه رویارویی اسلامی. ...
  • آقایی، معصومه؛ رامین، فرح. (۱۳۹۹). بازسازی تمدن اسلامی در نقد ...
  • ابوطالبی، مهدی. (۱۳۹۵). نقش علوم انسانی اسلامی در تمدن نوین ...
  • باقری، خسرو. (۱۳۹۱). مناظره هایی در باب علم دینی. تهران: ...
  • جوادی، مجتبی؛ دانایی فرد، حسن. (۱۳۹۷). شناسایی و آسیب شناسی ...
  • خاکی قراملکی، محمدرضا. (۱۳۹۸). تحلیلی انتقادی بر نظریه امتناع علم ...
  • خامنه ای، سیدعلی. (۱۴۰۴). حوزه پیشرو و سرآمد؛ پیام به ...
  • داوری اردکانی، رضا. (۱۳۸۷). انقلاب اسلامی و وضع کنونی عالم. ...
  • داوری اردکانی. (۱۳۷۸). علم و سیاست های آموزشی و پژوهشی. ...
  • داوری اردکانی، رضا. (۱۳۸۶). درباره علم. تهران: هرمس ...
  • دهقانی نیا، امیررضا؛ شریف زاده، بهمن؛ و میرباقری، محمدمهدی. (۱۳۸۳). ...
  • دیبا، حسین. (۱۳۸۷). رویکرد روشنفکری دینی و حوزوی؛ انگیزه ها ...
  • زینی وند، تورج. (۱۴۰۰). بررسی ضرورت کاربست پژوهش های میان ...
  • سعیدی روشن، محمدباقر؛ موسوی، هادی؛ رجبی، محمود؛ و محمدی فر، ...
  • صلاحی جهرمی، محمدسجاد. (۱۳۹۵). جایگاه علم دینی در تمدن اسلامی ...
  • عالی، محمدباقر؛ غضنفری، مهدی؛ پورصادق، ناصر؛ و پورعزت، علی اصغر. ...
  • فضل اللهی قمشی، سیف الله. (۱۳۹۰). واکاوی عوامل بازدارنده موثر ...
  • قربانی، قدرت الله. (۱۳۹۱). جایگاه اسلامی سازی علم در بازسازی ...
  • قلی پور، حسین. (۱۴۰۰). حکمرانی علم؛ دانشمندان چگونه راهبری می ...
  • قلی پور، حسین؛ عبیری، رضا. (۱۴۰۱). کاوشی در گستره حکمرانی ...
  • گلشنی، مهدی. (۱۳۸۵). از علم سکولار تا علم دینی. تهران: ...
  • موسوی، غلامرضا. (۱۳۹۳). مدیریت راهبردی و نقش آن در تحول ...
  • نبی زاده، محمد. (۱۳۹۵). مبانی فلسفی و جایگاه علوم انسانی ...
  • نصر، حسین. (۱۳۸۴). علم و تمدن در اسلام. تهران: علمی ...
  • واعظی، احمد. (۱۴۰۲). تحلیلی بر پژوهش حوزوی معاصر. آیینه پژوهش، ...
  • یمنی دوزی سرخابی، محمد؛ محجوبیان، احمد؛ نصراللهی نیا، فاطمه؛ و ...
  • Bevir, M. (۲۰۱۳). The SAGE handbook of governance. London: SAGE ...
  • Kooiman, J. (Ed). (۱۹۹۳). Modern governance: new government-society interactions. Sage ...
  • Lundvall, B. Å. & Borrás, S. (۲۰۰۵). Science, technology and ...
  • Rhodes, R. A. W. (۱۹۹۶), The new governance: governing without ...
  • نمایش کامل مراجع