تاملی پیرامون نقش جامعه علمی در حکمرانی علم

حکمرانی علم در دهه های اخیر، به یکی از محورهای اصلی سیاست گذاری عمومی تبدیل شده است. بااین حال، تجربه ایران نشان می دهد که علی رغم انباشت قابل توجه اسناد و ساختارهای رسمی، نظام علم و فناوری با بحران هایی عمیق، ازجمله فرسایش جامعه علمی، مهاجرت نخبگان و افت کیفیت پژوهش مواجه است. این مقاله با روش تحلیلی - استدلالی و با بهره گیری از مرور ادبیات و پیشینه موضوع حکمرانی علم، استدلال می کند که ریشه اصلی ناکارآمدی حکمرانی علم در ایران در فقدان جامعه علمی منسجم، مستقل و نقدپذیر است. حکمرانی کارآمد علم بدون شکل گیری چنین جامعه ای امکان پذیر نیست و تلاش برای جایگزینی سازوکارهای بوروکراتیک بجای نهادهای علمی، به تولید علم صوری و بی اثر می انجامد. مقاله ضمن تبیین رابطه وثیق میان توفیق حکمرانی علم و وجود جامعه علمی پایدار، چارچوبی مفهومی مشتمل بر بازتعریف مسئله، تفکیک بوروکراسی از علم، تقویت گفت وگوی علمی و استقلال نسبی نهاد علم پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی علم ، جامعه علمی ، سیاست گذاری علم و فناوری ، بوروکراسی علمی ، نهاد علم