بررسی تاثیر رزین ایزوسیانات در پایداری خواص فیزیکی و مکانیکی تخته خرده چوب از شلتوک برنج (Oryza sativa)

سابقه و هدف: تخته خرده چوب یکی از فراورده­های صفحه ه­ای است که قابلیت استفاده از انواع مواد لیگنوسلولزی را داراست؛ بنابراین پسماندهای لیگنوسلولزی نقش مهمی در این راستا دارند. یکی از پسماندهای کشاورزی که به مقدار زیاد در شمال کشور وجود دارد شلتوک یا پوسته برنج است که می­تواند در تولید تخته خرده چوب استفاده شود. طول عمر و دوام تخته خرده­ چوب بستگی به­ کیفیت مواد اولیه، اتصال دهنده ها، شرایط ساخت و نحوه به کارگیری آن دارد. درنتیجه دستیابی به میزان پایداری خواص مکانیکی و پایداری ابعاد این تخته­ ها اهمیت بسزایی در کاربردهای تخته­ ها در داخل و خارج ساختمان دارد. از این رو، هدف این مطالعه، بررسی تاثیر رزین ایزوسیانات در پایداری خواص فیزیکی و مکانیکی تخته خرده­ چوب حاصل از شلتوک برنج است. مواد و روش­ ها: نمونه­ های مورد نیاز در این بررسی­ از تخته­ خرده­ چوب ساخته ­شده از ­شلتوک­ برنج که مدت­ هیجده سال از زمان ساخت آنها گذشته و داخل آزمایشگاه بودند استفاده شد. این تخته ­ها از ذرات طبیعی شلتوک برنج با ضریب کشیدگی­۶۰، ضریب پهنی ۱۰ و ضریب ظاهری ۶ به­ عنوان ماده اولیه به همراه ۱۰ درصد رزین اوره فرم آلدئید جایگزین شده با رزین ایزوسیانات در سه سطح صفر، ۱ و ۲ درصد به­ عنوان اتصال­ دهنده و در شرایط درجه حرارت ۱۷۰ و ۱۸۰ درجه سانتی­ گراد با مدت زمان پرس ۵ و ۶ دقیقه ساخته شده ­اند. با در نظر گرفتن سه تکرار برای هر تیمار درمجموع ۳۶ تخته آزمایشگاهی ساخته شده است. از هر تخته طبق دستورالعمل EN۳۲۶-۱ نمونه­ های آزمایشی تهیه شد. ویژگی­ های مورد اندازه ­گیری شامل جذب آب و واکشیدگی ضخامت ۲ و ۲۴ ساعت، مقاومت خمشی، چسبندگی داخلی و درصد پایداری آنها است. برای تجزیه وتحلیل آماری داده­ ها از طرح بلوک­ های کاملا تصادفی در سطح اطمینان ۹۵ درصد و برای مقایسه میانگین ­ها از آزمون توکی در نرم­ افزار Spss استفاده شد. یافته ­ها: نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که رزین ایزوسیانات بر کلیه خواص فیزیکی و مکانیکی تخته­ ها اثرگذار است. رزین ایزوسیانات باعث افزایش ۱۰۰ درصدی مقاومت مکانیکی و کاهش ۵۰ درصدی خواص فیزیکی شده است. درصد پایداری برای جذب آب و واکشیدگی ضخامت در تیمار ۲ درصد ایزوسیانات به ترتیب ۹۲ و ۹۸ درصد به دست آمده است؛ یعنی جذب آب و واکشیدگی ضخامت تخته ­ها در سال ۲۰۲۵ نسبت به ۲۰۰۸ به ترتیب ۸ و ۲ درصد افزایش یافته است. درصد پایداری مقاومت خمشی و چسبندگی داخلی تخته ­های ساخته شده با ۲ درصد جایگزینی اوره ­فرم­آلدئید با ایزوسیانات پس از گذشت ۱۸ سال به ترتیب ۳۵ و ۲۵ درصد به دست آمده است. نتیجه­ گیری: به طورکلی بهترین نتیجه را می­توان در نمونه های ساخته­ شده با ۱۰ درصد رزین (۲ درصد ایزوسیانات به­ اضافه ۸ درصد اوره ­فرم­آلدئید) در دمای پرس ۱۸۰ درجه سانتی گراد و زمان پرس ۶ دقیقه مشاهده کرد. در این نمونه­ ها بیشترین درصد پایداری مربوط به جذب آب و واکشیدگی ضخامت است.

کلیدواژه ها:

تخته خرده چوب ، رزین اوره فرم آلدئید ، مواد لیگنوسلولزی ، مقاومت خمشی ، چسبندگی داخلی