اثر کودهای آلی و معدنی بر شاخص های زیستی و جمعیتی مینوز برگ گوجه فرنگی Tuta absoluta و ویژگی های بیوشیمیایی گوجه فرنگی

مدیریت تغذیه گیاه می تواند از طریق تغییر ویژگی های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه میزبان بر عملکرد زیستی و پویایی جمعیت حشرات آفت تاثیرگذار باشد. در پژوهش حاضر، اثر منابع مختلف کودی شامل هیومیک اسید، ورمی کمپوست، کود دامی، نیتروژن و NPK بر ویژگی های زیستی و فراسنجه ­های جدول زندگی مینوز برگ گوجه فرنگی Tuta absoluta (Meyrick) و همچنین برخی شاخص های بیوشیمیایی گیاه گوجه فرنگی بررسی شد. نتایج نشان داد که نوع کود مصرفی تاثیر معنی داری بر رشد، زنده مانی، تولیدمثل و فراسنجه­های جمعیتی T. absoluta داشته است. بیشترین طول دوره لاروی و پیش از بلوغ و کمترین زنده مانی مراحل نابالغ در تیمارهای هیومیک اسید و ورمی کمپوست مشاهده شد. همچنین، کمترین میزان باروری (۲۸۰ تخم)، نرخ خالص تولیدمثل (R۰) (۷۹/۳۵نتاج) و نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) (۰/۱۰۱ بر روز) در تیمار هیومیک اسید ثبت شد، در حالی که بیشترین مقادیر این شاخص ها در تیمار نیتروژن مشاهده شد (به­ ترتیب ۳۶۳/۰۳تخم، ۲۱۷/۸۲نتاج و ۰/۱۴۶بر روز). تیمارهای هیومیک اسید و ورمی کمپوست موجب افزایش معنی دار محتوای کلروفیل، کاروتنوئید، فنل کل و فلاونوئید کل برگ های گوجه فرنگی شدند و افزایش این شاخص های بیوشیمیایی با افزایش طول دوره رشد و کاهش شاخص های رشد جمعیت آفت همراه بود. یافته های پژوهش حاضر نشان داد که تیمارهای هیومیک اسید و ورمی کمپوست بیشترین ظرفیت را برای کاهش رشد جمعیت T. absoluta دارند و می توانند در مدیریت تلفیقی این آفت مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

جدول زندگی ، مینوز گوجه فرنگی ، ورمی کمپوست ، هیومیک اسید ، NPK