بازنمایی مفهوم وجود انسان در داستان های آلدوس هاکسلی و فلانری اوکانر: مطالعه ای تطبیقی بر پایه اندیشه فورد و نظریه «راز الهی»

ادبیات تطبیقی امکان بررسی آثار ادبی و تحلیل شباهت ها و تفاوت های آن ها را فراهم می آورد پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی بازنمایی مفهوم وجود انسان در دو رمان دنیای قشنگ نو اثر آلدوس هاکسلی و وایز بلاد اثر فلانری اوکانر، با تاکید بر شخصیت پردازی و در چارچوب نظریه  «راز الهی»، انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و به روش تحلیل محتوای تطبیقی، ساختار روایی، شخصیت پردازی، نمادها و زمینه های فکری و فرهنگی دو اثر را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که هاکسلی با ترسیم جامعه ای دیستوپیایی و مبتنی بر نظام فوردی، انسان را در چارچوب سلطه فناوری، مهندسی زیستی و کنترل اجتماعی بازنمایی می کند؛ در مقابل، اوکانر با تکیه بر مبانی کاتولیکی و نظریه «راز الهی»، وجود انسان را در پیوند با ایمان، آزادی، مسئولیت اخلاقی و حقیقت متافیزیکی تفسیر می کند. همچنین تحلیل تطبیقی دو رمان آشکار می سازد که هر دو نویسنده، با وجود تفاوت در مبانی فکری و شیوه روایت، بحران وجود انسان در جهان مدرن را از خلال شخصیت پردازی به تصویر کشیده اند، اما راه حل های متفاوتی برای مواجهه با این بحران ارائه می کنند. نتایج پژوهش نشان می دهد تفاوت بنیادین دیدگاه هاکسلی و اوکانر در تبیین منشا، غایت و معنای وجود انسان است؛ به گونه ای که هاکسلی آینده انسان را در پرتو نظم فناورانه و زیست سیاسی ترسیم می کند، در حالی که اوکانر راه برون رفت از بحران وجود را در بازگشت به حقیقت متافیزیکی، ایمان و رستگاری می داند. از این رو، مطالعه تطبیقی این دو اثر، ظرفیت تازه ای برای فهم ابعاد فلسفی، دینی و ادبی مفهوم وجود انسان در ادبیات معاصر فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

دنیای قشنگ نو ، وایز بلاد ، شخصیت پردازی ، ادبیات تطبیقی ، وجود انسان