بررسی اثر رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری کارکنان با میانجیگری وضعیت روان شناختی و حمایت سازمانی ادراک شده: مورد مطالعه شهرداری تهران

هدف: رهبری فراگیر در سال های اخیر، به عنوان یکی از سبک های موثر رهبری در ارتقای نگرش ها و پیامدهای مثبت کارکنان، به ویژه اشتیاق کاری، در کانون توجه قرار گرفته است. در سازمان های بخش عمومی که اغلب با ساختارهای رسمی، بوروکراتیک و محدودیت های تصمیم گیری مواجهند، شناخت چگونگی اثرگذاری رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری کارکنان اهمیت ویژه ای دارد. با وجود شواهد و مطالعات موجود درباره پیامدهای مثبت رهبری فراگیر، سازوکارهای روان شناختی تبیین کننده این رابطه، به ویژه در بستر سازمان های دولتی و عمومی، هنوز به طور کامل تبیین نشده است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری کارکنان با تاکید بر نقش میانجی وضعیت روان شناختی و حمایت سازمانی ادراک شده و نقش تعدیل کننده رضایت کلی از رهبر است.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی و تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را کارکنان واحدهای تابعه شهرداری تهران تشکیل می دهد. داده ها برای متغیرهای مستقل، وابسته و میانجی از طریق پرسش نامه های استاندارد و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای دومرحله ای از ۳۸۶ نفر گردآوری شد. همچنین، برای تفکیک گروه ها به دو گروه بسیار راضی و ناراضی از رهبر، از نتایج نظرسنجی ها و مصاحبه استفاده شده است. برای آزمون مدل مفهومی و فرضیه های پژوهش، از روش مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و همچنین، برای مقایسه نقش میانجیگری تعدیل شده، از روش مقایسه چندگروهی (MGA) در نرم افزار اسمارت پی ال اس استفاده شد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که رهبری فراگیر، بر اشتیاق کاری کارکنان تاثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که وضعیت روان شناختی و حمایت سازمانی ادراک شده، به طور معناداری رابطه بین رهبری فراگیر و اشتیاق کاری را میانجیگری می کنند. این نتایج بیانگر آن است که رهبری فراگیر، از طریق تقویت تجربه های روان شناختی مثبت و افزایش ادراک حمایت سازمانی، در ارتقای اشتیاق کاری کارکنان نقش مهمی ایفا می کند. افزون براین، تحلیل میانجیگری تعدیل شده نشان داد که اثر غیرمستقیم رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری، از مسیر حمایت سازمانی ادراک شده برای کارکنانی که رضایت بیشتری از رهبر دارند، به طور معناداری نسبت به گروه مخالف قوی تر است.نتیجه گیری: پژوهش حاضر با تمرکز بر سازوکارهای روان شناختی و اجتماعی اثرگذاری رهبری فراگیر، به توسعه ادبیات رهبری و اشتیاق کاری در بخش عمومی ایران یاری می رساند. یافته ها نشان داد که رهبری فراگیر، علاوه بر اثر مستقیم، از طریق بهبود وضعیت روان شناختی و افزایش حمایت سازمانی ادراک شده، به طور معنا داری اشتیاق کاری کارکنان را تقویت می کند. این نتایج تاکید می کند که وجود محیطی معنادار، ایمن، عادلانه و حمایتگر شرط اساسی برای انتقال اثربخشی رهبری فراگیر به پیامدهای رفتاری و نگرشی کارکنان است. از منظر کاربردی، پژوهش ضرورت توسعه شایستگی های رهبری فراگیر در میان مدیران سازمان های دولتی را برجسته می سازد تا با تقویت اعتماد، عدالت، مشارکت، پاسخ گویی و یادگیری سازمانی، زمینه ارتقای اشتیاق کاری، بهبود عملکرد و افزایش پایداری انگیزشی در نهادهای عمومی فراهم شود.

کلیدواژه ها:

اشتیاق کاری ، حمایت سازمانی ادراک شده ، رهبری فراگیر ، وضعیت روان شناختی