غفلت استراتژیک از آموزش عالی در جوامع جنگ زده: از کالای لوکس تا پیشران بهبود پایدار پس از جنگ

آموزش عالی یکی از قربانیان مکرر درگیری های خشونت آمیز است. بازسازی این بخش برای ارائه آموزش باکیفیت، انجام تحقیقات و کمک به بهبود و توسعه اجتماعی کلیدی است. باوجود اشاره ادبیات موجود به غفلت از آموزش عالی در کشورهای آسیب دیده از درگیری، تحقیقات محدودی جریان کمک ها و پتانسیل این بخش را بررسی کرده اند. هدف اصلی این مطالعه، تبیین غفلت استراتژیک از آموزش عالی در جوامع جنگ زده و بررسی زمینه های تبدیل آن به عاملی پیشران در بهبود پایدار پس از جنگ است. در این راستا، چهار هدف مشخص دنبال شد: نخست، شناسایی مهم ترین دلایل عدم اولویت دهی به آموزش عالی در برنامه های بازسازی پس از جنگ؛ دوم، تحلیل روندها و الگوهای کلی کمک های بین المللی به آموزش عالی در کشورهای درگیر جنگ؛ سوم، دسته بندی و تبیین چالش های کلیدی آموزش عالی در مناطق تحت تاثیر جنگ؛ و چهارم، بررسی رویکردهای بین المللی ناظر بر نقش های آموزش عالی در محیط های جنگی. تحقیق حاضر از رویکرد نگاشت سیستماتیک برای ادبیات آموزش عالی در زمان جنگ و پس از جنگ استفاده کرده است. با جست وجوی سیستماتیک به زبان های انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی و پرتغالی، ۸۵ سند واجد شرایط انتخاب و تحلیل کیفی شدند. یافته ها نشان می دهد: نخست، دلایل عدم اولویت آموزش عالی شامل تحمیل های نئولیبرالی، اجماع بر آموزش پایه، دیدگاه نرخ بازگشت سرمایه پایین و توالی زمانی بازسازی است؛ دوم، روند کمک ها حاکی از سهم بسیار کوچک کمک به آموزش عالی محلی، اولویت بورسیه های تحصیلی (بیش از ۸۰ درصد) توسط اهداکنندگان دوجانبه و گزینش کمک ها بر اساس منافع استراتژیک است؛ سوم، چالش های کلیدی در چهار محور تخریب فیزیکی، آوارگی جمعیت، شرایط مرتبط با جنگ و تاب آوری پایین دسته بندی می شوند؛ چهارم، آموزش عالی در چهار رویکرد تثبیت و امنیتی سازی، بازسازی، دولت سازی و صلح سازی می تواند نقش سازنده ایفا کند؛ از تامین مهارت ها و ظرفیت سازی نهادی تا ترویج صلح و میانجیگری هویت ها. در نتیجه، غفلت از آموزش عالی، فرصتی بزرگ برای سرمایه گذاری در ظرفیت های ملی را از دست داده و معمولا اولویت بازسازی بسیار پایینی دارد، اما اگر به صورت استراتژیک مورد توجه قرار گیرد، پتانسیل عمل به عنوان پیشران بهبود موثر و پایدار پس از جنگ را دارد.

کلیدواژه ها:

غفلت استراتژیک ، آموزش عالی ، جوامع جنگ زده ، کالای لوکس ، پیشران ، بهبود پایدار