تبیین و ارائه الگوی توسعه شهری مبتنی بر رویکرد شهر دوستدار سالمند (نمونه موردی: شهر اسدآباد)

افزایش جمعیت سالمند در شهر اسدآباد و نابرابری در دسترسی به خدمات شهری، ضرورت سنجش تطابق این شهر با مولفه های شهر دوستدار سالمند سازمان جهانی بهداشت را دوچندان ساخته­است. پژوهش حاضر، با هدف تبیین وضعیت موجود و ارائه الگوی توسعه شهری مبتنی بر رویکرد شهر دوستدار سالمند، در اسدآباد انجام شده­است. این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است و با رویکرد ترکیبی (کمی-کیفی) انجام شده­است. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۳۸۷۰ سالمند ۶۵ سال و بالاتر ساکن اسدآباد بود (براساس آمار سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران) که براساس جدول مورگان، حجم نمونه ۳۵۱ نفر برآورد و با روش تصادفی ساده انتخاب­شد. گردآوری داده ها، با پرسش­نامه محقق ساخته (۳۶ گویه در قالب ۸ شاخص منطبق بر چارچوب WHO) انجام­گرفت. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون « tتک نمونه ای» با سطح معنی داری ۰.۰۵ در نرم افزار «SPSS» انجام­شد. در بخش کیفی، تکنیک دلفی در سه مرحله با مشارکت ۱۵ خبره اجرا و معیار اجماع، میانگین بالاتر از ۴ از ۵ و ضریب توافق ۷۰ درصد درنظر گرفته­شد. یافته ها نشان­داد میانگین کلی شاخص ها (۰۳/۲) به طور معناداری پایین تر از سطح مطلوب (۳) است (۰.۰۰۱P>). بیشترین ضعف ها، در حوزه خدمات حمایتی و درمانی، عدم استانداردسازی مسکن های جدید و کمبود زیرساخت های فیزیکی مشاهده­شد. در مقابل، «احترام عمومی مردم» (میانگین ۹۵/۳) و «رفتار مناسب رانندگان»، به عنوان نقاط قوت نسبی گزارش­گردید. بر پایه تلفیق نتایج کمی و اجماع خبرگان، الگوی توسعه شهری پیشنهادی بر چهار محور کلیدی استوار است: بهینه سازی زیرساخت های فیزیکی، توسعه خدمات بهداشتی تخصصی، تسهیل مشارکت مدنی و اجتماعی سالمندان و بهبود دسترسی های فضایی و فناورانه با تاکید بر عدالت فضایی. اجرای این محورها می تواند گامی موثر در جهت ارتقای کیفیت زندگی سالمندان اسدآباد باشد.

کلیدواژه ها:

توسعه شهری ، شهر دوستدار سالمند ، سالمند ، اسدآباد