تاثیر تعاملی انباشت تحقیق و توسعه داخلی با آزادی اقتصادی بر پیچیدگی اقتصادی

پیچیدگی اقتصادی شاخصی نوین برای سنجش توانمندی های تولیدی و فناورانه کشورهاست که بر کیفیت و تنوع کالاها و خدمات تمرکز دارد و رابطه ای مستقیم با رشد پایدار و رقابت پذیری جهانی دارد. اقتصادهای دارای پیچیدگی بالاتر، توان تولید محصولات دانش بنیان و مقاومت بیشتری در برابر شوک های اقتصادی دارند. در این میان، انباشت تحقیق و توسعه داخلی از عوامل کلیدی افزایش پیچیدگی اقتصادی و تقویت پایه های اقتصاد دانش بنیان است. این عامل با تولید دانش نوین و بومی سازی فناوری های جهانی، زمینه ساز مزیت های رقابتی پایدار می شود. ترکیب آن با آزادی اقتصادی نیز از طریق تسهیل تبادل دانش میان بخش های دولتی و خصوصی و گسترش همکاری های بین المللی، به ارتقای بهره وری دانشی و شکل گیری نظام اقتصادی مبتنی بر دانش منجر می گردد. پژوهش حاضر تاثیر تعاملی انباشت تحقیق و توسعه داخلی با آزادی اقتصادی را همراه با شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات و آموزش و سرمایه انسانی بر پیچیدگی اقتصادی کشورهای منتخب تولیدکننده علم (در دو گروه توسعه یافته و در حال توسعه) طی دوره ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۱ و با روش اثرات تصادفی بررسی کرده است. نتایج نشان می دهد در هر دو گروه، اثر تعاملی تحقیق و توسعه داخلی با آزادی اقتصادی مثبت و معنادار است؛ درحالی که شاخص آموزش و سرمایه انسانی در کشورهای منتخب توسعه یافته مثبت و در کشورهای منتخب در حال توسعه منفی و معنادار است. همچنین، شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشورهای منتخب توسعه یافته مثبت و معنادار اما در کشورهای منتخب در حال توسعه منفی و بی­معنی گزارش شده است.

کلیدواژه ها:

انباشت تحقیق و توسعه داخلی ، آموزش و سرمایه انسانی ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، آزادی اقتصادی