سناریوهای نقش آفرینی هیئت های مذهبی در حکمرانی شهری

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش هیئت های مذهبی در حکمرانی شهری آینده و بررسی امکان تحول آن ها از نهادهای حاشیه ای به بازیگران کلیدی، با بهره گیری از رویکرد ترکیبی داده بنیاد و آینده پژوهی به انجام شد. داده های اولیه از طریق مصاحبه های عمیق با ذی نفعان شامل اعضای هیئت های مذهبی، مدیران شهری و شهروندان در سه کلان شهر ایران گردآوری شد. در مرحله نخست، داده های کیفی مرتبط با موضوع با استفاده از چهارچوب پارادایمی شش مقوله استخراج و کدگذاری گردید. با تحلیل داده ها، عواملی همچون عدم قطعیت های حقوقی، تنش های سیاسی–ایدئولوژیک، چالش های دیجیتالی شدن و تعارضات نسلی به عنوان موانع و عوامل بازدارنده شناسایی شدند؛ درحالی که ظرفیت های انتقالی نظیر سرمایه اجتماعی قوی، توانمندسازی نهادی از طریق ایجاد شوراهای مشترک، تلفیق سنت با فناوری و نقش آموزشی و فرهنگی برجسته، به عنوان عوامل محرکه تعیین گردیدند. بر مبنای ماتریس اثر متقابل و گردهمایی نظرات کارشناسان در کارگاه دلفی، چهار سناریوی احتمالی شامل «هم بستگی تحول گرا»، «تضاد و قطبی شدن»، «تلفیق محدود سنت و فناوری» و «تثبیت وضعیت موجود و احتمال پس گرد» استخراج و از منظر شاخص هایی از قبیل احتمال وقوع، تاثیر بر حکمرانی شهری، پذیرش فناوری و هم بستگی اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که سناریوی «هم بستگی تحول گرا» از نظر کارشناسان بهینه ترین مسیر برای دستیابی به حکمرانی مشارکتی و پایدار است. براین اساس، پیشنهادهای اجرایی جهت تحول نقش هیئت های مذهبی ارائه شد.

کلیدواژه ها:

هیئت های مذهبی ، حکمرانی شهری ، سناریونگاری ، مشارکت اجتماعی ، سرمایه اجتماعی