نقش هرمنوتیک تبیینی در حل تعارض میان سیره نبوی و سنت روایی در تقسیم غنایم با تاکید بر آیه ۷ سوره حشر و خطبه ۲۰۵ نهج البلاغه

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 72

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PWQ-18-1_003

تاریخ نمایه سازی: 22 مهر 1405

چکیده مقاله:

هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) به مثابه نظام معرفتی و روش تفسیری، ناظر بر فهم و بازخوانی سنت نبوی در پرتو عقلانیت وحیانی است. این روش در مواجهه با تعارض سیره عملی پیامبر (ص) و سنت روایی منقول از ایشان، به بازسازی معنای قول و فعل نبوی می پردازد. سیره عملی پیامبر (ص) جلوه عینی وحی و سنت روایی بازتاب زبانی آن در عرصه نقل و روایت است. با این حال، در برخی موارد، میان سیره عملی و سنت روایی تعارض ظاهری پدید می آید که هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)  در صدد رفع آن بر می آید. پژوهش حاضر با روش تحلیلی توصیفی، سازوکارهای معرفتی و روش شناختی هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) را در دو نمونه، یعنی  تقسیم غنایم بر اساس آیه ۷ سوره حشر و خطبه ۲۰۵ نهج البلاغه، بررسی کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر فعل نبوی با توجه به مقام خطاب، شرایط تاریخی و غایت شریعت معنا می شود و هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) با فرایند بازشناسی مراتب معنا در سنت نبوی، عقل را در خدمت وحی قرار  می دهد. اهل بیت (ع) با ایجاد وحدت نظام مند بین قول و فعل نبوی، انسجامی معنایی  پدید آورده اند که هم نشانه بلوغ سنت اسلامی است و هم افقی روشن برای بازسازی معرفت دینی در عصر حاضر فراهم می سازد. هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) به مثابه نظام معرفتی و روش تفسیری، ناظر بر فهم و بازخوانی سنت نبوی در پرتو عقلانیت وحیانی است. این روش در مواجهه با تعارض سیره عملی پیامبر (ص) باسنت روایی منقول از ایشان، به بازسازی معنای قول و فعل نبوی می پردازد. سیره عملی پیامبر (ص) جلوه عینی وحی؛ و سنت روایی بازتاب زبانی آن در عرصه نقل و روایت است. سیره عملی پیامبر (ص) و سنت روایی، همواره با چالش تعارض روبه رو بوده است. هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)، این تعارض را حل کرده است. پژوهش حاضر، با روش تحلیلی توصیفی، تلاش کرده است سازوکارهای معرفتی و روش شناختی هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) را در دو نمونه تقسیم غنایم در آیه ۷ سوره حشر و خطبه ۲۰۵ نهج البلاغه بررسی کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر فعل نبوی با توجه به مقام خطاب، شرایط تاریخی و غایت شریعت معنا می شود و هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)، با فرایند بازشناسی مراتب معنا در سنت نبوی عقل را در خدمت وحی قرار داده است. اهل بیت (ع) با ایجاد وحدت نظام مند بین قول و فعل نبوی، انسجامی معنایی به وجود آورده است که هم نشانه بلوغ سنت اسلامی است و هم افقی روشن برای بازسازی معرفت دینی در عصر حاضر.هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) به مثابه نظام معرفتی و روش تفسیری، ناظر بر فهم و بازخوانی سنت نبوی در پرتو عقلانیت وحیانی است. این روش در مواجهه با تعارض سیره عملی پیامبر (ص) باسنت روایی منقول از ایشان، به بازسازی معنای قول و فعل نبوی می پردازد. سیره عملی پیامبر (ص) جلوه عینی وحی؛ و سنت روایی بازتاب زبانی آن در عرصه نقل و روایت است. سیره عملی پیامبر (ص) و سنت روایی، همواره با چالش تعارض روبه رو بوده است. هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)، این تعارض را حل کرده است. پژوهش حاضر، با روش تحلیلی توصیفی، تلاش کرده است سازوکارهای معرفتی و روش شناختی هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) را در دو نمونه تقسیم غنایم در آیه ۷ سوره حشر و خطبه ۲۰۵ نهج البلاغه بررسی کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر فعل نبوی با توجه به مقام خطاب، شرایط تاریخی و غایت شریعت معنا می شود و هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)، با فرایند بازشناسی مراتب معنا در سنت نبوی عقل را در خدمت وحی قرار داده است. اهل بیت (ع) با ایجاد وحدت نظام مند بین قول و فعل نبوی، انسجامی معنایی به وجود آورده است که هم نشانه بلوغ سنت اسلامی است و هم افقی روشن برای بازسازی معرفت دینی در عصر حاضر.هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) به مثابه نظام معرفتی و روش تفسیری، ناظر بر فهم و بازخوانی سنت نبوی در پرتو عقلانیت وحیانی است. این روش در مواجهه با تعارض سیره عملی پیامبر (ص) باسنت روایی منقول از ایشان، به بازسازی معنای قول و فعل نبوی می پردازد. سیره عملی پیامبر (ص) جلوه عینی وحی؛ و سنت روایی بازتاب زبانی آن در عرصه نقل و روایت است. سیره عملی پیامبر (ص) و سنت روایی، همواره با چالش تعارض روبه رو بوده است. هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)، این تعارض را حل کرده است. پژوهش حاضر، با روش تحلیلی توصیفی، تلاش کرده است سازوکارهای معرفتی و روش شناختی هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع) را در دو نمونه تقسیم غنایم در آیه ۷ سوره حشر و خطبه ۲۰۵ نهج البلاغه بررسی کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر فعل نبوی با توجه به مقام خطاب، شرایط تاریخی و غایت شریعت معنا می شود و هرمنوتیک تبیینی اهل بیت (ع)، با فرایند بازشناسی مراتب معنا در سنت نبوی عقل را در خدمت وحی قرار داده است. اهل بیت (ع) با ایجاد وحدت نظام مند بین قول و فعل نبوی، انسجامی معنایی به وجود آورده است که هم نشانه بلوغ سنت اسلامی است و هم افقی روشن برای بازسازی معرفت دینی در عصر حاضر.

نویسندگان

احمد جاوید انوری

دانشجوی دکتری رشته اهل بیت شناسی،جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره)،قم، ایران

اسماعیل دانش

دانش آموخته دکتری فلسفه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۶ق). لسان العرب. بیروت: دار ...
  • احمدی، بابک (۱۳۹۴). ساختار و هرمنوتیک. تهران: گام نو ...
  • اصفهانی، محمدحسین (کمپانی) (۱۴۲۹ق). نهایه الدرایه فی شرح الکفایه. چاپ ...
  • پارسانیا، حمید(۱۳۹۳). معرفت دینی. تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه ...
  • پرادفوت، وین(۱۳۷۷). تجربه دینی. ترجمه عباس یزدانی. قم: موسسه فرهنگی ...
  • پورعلی قراجه، یاسین و طباطبایی، سید محمدکاظم (۱۴۰۲). «پاسخ های ...
  • تورانی، اعلا و سلطانی احمدی، منیره (۱۳۸۹). «تحلیلی بر رابطه ...
  • جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۶). سرچشمه اندیشه. قم: نشر اسراء ...
  • حقیقت، سیدصادق (۱۳۸۷). روش شناسی علوم سیاسی. قم: انتشارات دانشگاه ...
  • رازی، فخرالدین (۲۰۲۰م). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب). بیروت: دار الکتب ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴۱۲ق). المفردات فی غریب القرآن. ...
  • رشاد، علی اکبر (۱۳۹۵). «منطق طبقه بندی علوم». ذهن، س ...
  • ریخته گران، محمدرضا (۱۳۷۸). منطق و مبحث علم هرمنوتیک؛ اصول ...
  • سبحانی، جعفر (۱۴۲۸ق). اصول الحدیث و احکامه فی علم الدرایه. ...
  • شریف رضی، محمد بن حسین (۱۴۱۴ق). نهج البلاغه، به کوشش ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی عاملی (۱۴۱۰ق). الرعایه فی ...
  • طباطبایی، سید محمدکاظم (۱۳۹۶). درآمدی بر فهم احادیث مشکل. قم: ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین(۱۳۷۴). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمه محمدباقر موسوی همدانی. ...
  • (۱۳۹۳ق). المیزان فی تفسیر القرآن. چاپ سوم. بیروت: موسسه الاعلمی ...
  • طبری، محمد بن جریر (۱۴۱۲ق). جامع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • عتر، نورالدین (۱۴۱۷ق). علوم الحدیث. دمشق: دارالفکر ...
  • مختاری، محمدحسین(۱۳۹۱). حلقه متن و هرمنوتیک. قم: نشر مرتضی ...
  • مظفر، محمدرضا (۱۳۷۰). اصول الفقه. چاپ چهارم. قم: موسسه مطبوعاتی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر(۱۳۷۱). تفسیر نمونه. چاپ دهم. تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • نائینی، محمدحسین (۱۴۰۴ق). فوائد الاصول (تقریرات درس اصول فقه). قم: ...
  • نمایش کامل مراجع