اثربخشی آموزش ذهنی سازی بر تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روان شناختی در نوجوانان با دلبستگی ناایمن

مقدمه: نوجوانی یکی از مهم ترین و پرچالش ترین مراحل شناختی است که در این دوران تنظیم هیجانی و انعطاف پذیری روانشناختی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش ذهنی سازی بر تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روان شناختی در نوجوانان با دلبستگی ناایمن در شهر اصفهان بود. روش بررسی: در این مطالعه نیمه تجربی، با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه گواه، از بین نوجوانان دختر دارای دلبستگی ناایمن شهر اصفهان، ۳۰ نفر با دامنه سنی ۱۴ تا ۱۷سال انتخاب و به ۲گروه(آزمایش و گواه) تقسیم شدند. برنامه آموزش ذهنی سازی طی دوازده جلسه ۹۰ دقیقه ای برای گروه آزمایش اجرا شد. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل؛ پپرسش نامه دلبستگی بزرگسالان نسخه نوجوان (۲۰۰۰)، پرسش نامه دشواری در تنظیم هیجان (۲۰۰۴) و مقیاس انعطاف پذیری روان شناختی(۲۰۱۱) بود. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری در سطح (۰۵/۰ >P) استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که آموزش ذهنی سازی موجب بهبود معنادار تنظیم هیجان(۰۵/۸۱۸=F) و مولفه های آن شامل؛ عدم پذیرش پاسخ های هیجانی(۱۴/۲۴۲=F)، دشواری در انجام رفتار هدفمند(۳۷/۴۱۹=F)، دشواری در کنترل تکانه (۱۵/۳۹۸=F)، فقدان آگاهی هیجانی(۲۴/۱۳=F)، دسترسی محدود به راهبردهای تنظیم هیجانی(۳۱/۴۵۸=F) و عدم وضوح هیجانی(۷۸/۲۰۷=F) در نوجوانان با دلبستگی ناایمن گردید(۰۵/۰>P). به علاوه، پس از اجرای مداخله بهبود معناداری در انعطاف پذیری روان شناختی (۰۵/۴۴۱=F) مشاهده شد(۰۵/۰>P). نتیجه گیری: با توجه به اثربخشی معنادار آموزش ذهن سازی بر بهبود تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روانشناختی در نوجوانان دارای دلبستگی ناایمن، پیشنهاد می شود این مداخله به عنوان رویکردی پیشگیری کننده، درمانی و قابل اجرا در نظام آموزشی و بهداشت، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Mentalization ، Emotion Regulation ، Flexibility ، Adolescent ، ذهنی سازی ، تنظیم هیجان ، انعطاف پذیری ، نوجوان