تحلیل تطبیقی مفهوم اجتماعی «حسنه» در تفاسیر فریقین با تاکید بر دعای قرآنی «ربنا آتنا فی الدنیا حسنه»

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 17

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QRAZ-12-23_002

تاریخ نمایه سازی: 22 مهر 1405

چکیده مقاله:

مفهوم «حسنه» یکی از مفاهیم بنیادین و چندساحتی در قرآن کریم است که در دعای قرآنی«ربنا آتنا فی الدنیا حسنه» نقشی محوری در شکل دهی به نگرش دینی نسبت به دنیا و آخرت ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی برداشت های تفسیری از این واژه، به بررسی پنج تفسیر منتخب فریقین با رویکردهای گوناگون_ شامل عقلی، اجتهادی، روایی، ادبی و نقلی_ می پردازد. نوآوری پژوهش در بهره گیری از یک چهارچوب تطبیقی نظام مند در تحلیل واژه «حسنه» و تمرکز ویژه بر دیدگاه علامه طباطبایی است که این واژه را تجلی «رضوان الهی» می داند؛ در این برداشت پیوندی معرفتی میان ابعاد دنیوی و اخروی این مفهوم برقرار می سازد. افزون بر این، پژوهش با تبیین دلالت های اجتماعی«حسنه» نشان می دهد که فهم عمیق این واژه در گفتمان قرآنی می تواند به ارتقاء اخلاق اجتماعی، تقویت امید جمعی و بازتعریف مسئولیت پذیری دینی در تعاملات فردی و اجتماعی منجرشود. یافته ها حاکی از آن است که رویکرد مفسران در تبیین معنای «حسنه» به صورت معناداری با مبانی معرفت شناختی و روش تفسیر آنان ارتباط دارد و هر رویکرد، لایه ای متفاوت از ظرفیت معنایی این واژه را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

ملیحه السادات سیدرضا دولابی

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه بین المللی علامه عسکری، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم؛ ترجمه ناصر مکارم شیرازی ...
  • ابراهیمی، سمیه و فلاح زاده، عاطفه، (۱۳۹۹ ش) ، «آثار ...
  • ابن حنبل، احمد بن محمد، (۱۴۱۲ق)، مسند، بیروت: دار احیاء ...
  • ابن فارس، ابوالحسین احمد بن فارس بن زکریا، (۱۳۹۹ق)، معجم ...
  • ابن کثیر، دمشقی اسماعیل بن عمرو، (۱۴۱۹ ق)، تفسیر القرآن ...
  • الهامی نیا، علی اصغر، (۱۳۸۵ ش)، «رسول الله (ص) اسوه ...
  • آلوسی سید محمود، (۱۴۱۵ ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • بخاری، محمد بن اسماعیل، (۱۴۱۰ق)، صحیح البخاری، مصر: لجنه احیاء ...
  • جرجانی، عبدالقاهر، (۱۴۲۴ق)، دلائل الاعجاز، تحقیق سید محمدرشید رضا، بیروت: ...
  • حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، (۱۴۲۰ ق)، المستدرک علی الصحیحین، ...
  • حرعاملی، محمد بن حسن، (۱۴۰۹ ق)، وسائل الشیعه الی تحصیل ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (۱۳۷۳ش)، مفردات الفاظ القرآن، مترجم ...
  • زمخشری، جارالله محمود بن عمر، (۱۴۱۸ق)، الکشاف عن حقائق غوامض ...
  • دیلمی، حسن بن محمد، ( ۱۳۷۷ ش)، ارشاد القلوب، مترجم ...
  • سیوطی، جلال الدین، (۱۴۰۴ ق)، الدر المنثور فی تفسیر الماثور، ...
  • ___________ ، (۱۴۲۹ق)، الجامع الصغیرفی احادیث البشیر النذیر، بیروت: دارالفکر ...
  • سید رضی، محمد بن حسین (۱۳۷۸ ش)، نهج البلاغه، مترجم ...
  • عیاشی، محمد بن مسعود، (۱۴۲۲ق)، تفسیر العیاشی، مصحح هاشم رسولی، ...
  • رابطه تربیت الهی با حیات اجتماعی از دیدگاه علامه طباطبایی [مقاله ژورنالی]
  • قرشی بنابی، علی اکبر، (۱۳۷۱ش)، قاموس قرآن، تهران: دار الکتب ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین، (۱۳۷۴ ش)، المیزان فی تفسیر القرآن، مترجم ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، (۱۳۶۰ ش)، مجمع البیان فی تفسیر ...
  • عیوضی، علیرضا و میرزایی، رضا، (۱۴۰۰ ش)، «راهکارهای تربیتی مقابله ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، (۱۴۰۷ ق)، الکافی، محقق و مصحح ...
  • متقی هندی، علی بن حسام الدین، (۱۴۳۱ق)، کنزالعمال فی سنن ...
  • مجلسی، محمدباقربن محمدتقی، (۱۴۰۳ ق)، بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه ...
  • مسلم بن حجاج، (۱۴۱۲ق)، صحیح مسلم، مصحح محمد فواد عبدالباقی، ...
  • موحدی، پارسا، (۱۴۰۲ ش)، «تحلیل تربیتی آیات دعوت الگوهای حسنه ...
  • نوری، حسین بن محمدتقی، (۱۴۰۸ ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط ...
  • نمایش کامل مراجع