تحلیل عوامل معرفتی بهره مندی موثر در بهره مندی از هدایت قرآن

قرآن کریم، کتاب هدایت برای انسان هااست؛ با این حال، بهره مندی انسان ها از مراتب هدایت آن یکسان نیست و مراتب گوناگونی از ادراک و انفعال در برابر نور الهی را نشان می دهد. این پژوهش با هدف واکاوی عوامل معرفتی موثر در بهره مندی از لایه های ثانوی هدایت قرآن با تکیه بر سوره بقره و گزیده هایی از خطبه های نهج البلاغه سامان یافته است. روش تحقیق، توصیفی_تحلیلی و مبتنی بر تحلیل آیات و روایات در چارچوب تفسیری موضوعی است. یافته ها حاکی از آن است که ایمان به غیب، معرفت به خدا، شناخت پیامبران و وحی، یقین، تفکر، ذکر و دعا، از مهم ترین عوامل معرفتی درک عمیق هدایت قرآنی اند؛ زیرا این عوامل، زمینه دریافت فیض الهی و هدایت تکوینی را پس از هدایت تشریعی فراهم می سازند. در مقابل، جهل، غفلت، نفاق و دنیاگرایی، مهم ترین موانع معرفتی تلقی می شوند که مانع از پیوند با هدایت الهی اند. نتیجه پژوهش نشان می دهد که بهره مندی از قرآن، صرفا به دانستن الفاظ و مفاهیم آن محدود نمی شود، بلکه در گرو صفای عقل، استقامت ایمان و آمادگی قلب برای پذیرش هدایت ثانوی است.

کلیدواژه ها:

هدایت قرآنی ، عوامل معرفتی ، سوره بقره ، نهج البلاغه ، ایمان ، یقین ، ذکر الهی