تحلیل روش معصومان (ع) در تبیین واژه ها و مفاهیم آیات کیهانی قرآن

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 17

فایل این مقاله در 45 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QRAZ-12-23_005

تاریخ نمایه سازی: 22 مهر 1405

چکیده مقاله:

شناخت روش تفسیری معصومان (ع) در تبیین آیات کیهانی و بیان مسیر تفسیری آنان در فرایند فهم آیات، می تواند راه گشای درک عمیق تر ما از مقصود خداوند در این عرصه باشد. چه این که آنان ضمن استدلال عقلی استوار به تبیین آیات پرداخته و به آیات آفاقی و انفسی مانند؛ ستارگان، حرکت ستارگان، بروج، علت اعطای مقام به آسمان و تسلیم تکوینی، تطبیق نور ماه و خورشید اشاراتی ظریف و دقیق داشته اند. بنابر این مهم، واکاوی روایات علمی آنان برای شناخت روش در تبیین و توضیح واژگان و عبارات آیات نجوم و کیهان شناسی ضرورت دارد و این چیزی است که نگارنده در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و گرد آوری اطلاعات کتابخانه ای در پی آن است. معصومان (ع) در تبیین لغوی واژگان قرآنی، به یک روش اکتفا نکرده اند و از شیوه های گوناگونی بهره جسته اند. پاره ای از این توضیحات از جنس معناشناسی و ریشه یابی لغات، بعضی از سنخ تبیین لغوی و تحلیل دلالت واژه ها، مواردی نیز با تبیین تمثیلی و بیان تصویری و ذکر بیان علت ارائه شده اند. این تنوع روش، نشان از جامعیت و کمال دانش آن بزرگواران در تفسیر و تبیین آیات الهی دارد.

نویسندگان

علی غضنفری

دانشیار گروه علوم قرآن، دانشگاه علوم قرآن و معارف اسلامی تهران، ایران.

هنگامه آراسپ

دکترای تفسیر و علوم قرآن، تفسیر تطبیقی، ایران.

داود صائمی

استادیار گروه علوم قرآن، دانشگاه علوم قرآن و معارف اسلامی تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمنهج البلاغهابراهیم انیس، ابراهیم، منتصر، عبدالحلیم، صوالحی، عطیه و ...
  • ابن شهرآشوب مازندرانی، محمد بن علی(۱۳۷۹ق)، المناقب آل ابی طالب، ...
  • ابن فارس، احمد بن فارس، (۱۴۰۴ق)، معجم مقاییس اللغه، تحقیق: ...
  • ابن منظور، ابوالفضل و جمال الدین، محمد بن مکرم، (۱۴۱۴‍ق)، ...
  • الازهری، محمدبن احمد، (۱۴۲۱ق)، تهذیب اللغه، چاپ اول، بیروت، لبنان: ...
  • اسمارت، و. م، (۱۴۰۱ش)، نجوم کروی، مترجم: داود محمدزاده جسور ...
  • امین، سیده نصرت، (۱۳۶۱ ش)، مخزن العرفان درتفسیرقرآن، تهران: نهضت ...
  • بحرانی، سیدهاشم بن سلیمان، (۱۴۱۵ق)، البرهان فی تفسیرالقرآن، تحقیق: بنیاد ...
  • بخاری قنوجی، ابوالطیب محمد صدیق خان بن حسن بن علی ...
  • برازش، علی رضا، (۱۳۹۴ش)، تفسیراهل بیت (ع)، چاپ اول، تهران: ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد، (۱۴۱۰ق)، الصحاح اللغه، بیروت، لبنان: دار ...
  • حسنین، عبدالنعیم محمد، (۱۴۰۸ق)، قاموس الفارسیه، چاپ سوم، بیروت: دارالکتاب ...
  • حویزی، عبدالعلی بن جمعه، (۱۴۱۵ق)، نورالثقلین، قم: اسماعیلیان ...
  • خوارزمی زمخشری، ابوالقاسم محمودبن عمربن محمد، (۱۳۸۶ش)، مقدمهالادب، چاپ اول، ...
  • دهخدا،علی اکبر، (۱۳۷۷ش)، لغتنامه دهخدا، زیرنظر: محمد معین و سیدجعفر ...
  • ذهبی، محمدحسین، (بی تا)، التفسیر و المفسرون، مصر، مکتبه وهبه ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (۱۴۱۲ق)، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق، ...
  • رستم نژاد، مهدی، (۱۳۸۸ش)، «گونه شناسی روایات تفسیری»، حسنا، شماره ...
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی، (۱۳۸۵ش)، منطق تفسیرقرآن (۲) روش ها وگرایش ...
  • رومی، فهد بن عبد الرحمن بن سلیمان، (۱۴۰۷ق)، اتجاهات التفسیر ...
  • زمانی قمشه ای، علی،(۱۳۸۷ش)، هیات و نجوم اسلامی، قم: موسسه ...
  • ساروخانی، باقر، (۱۳۹۳ش)، روش های تحقیق در علوم اجتماعی، چاپ ...
  • سبزواری نجفی، محمدبن حبیب الله، (۱۴۰۶ق)، الجدید فی تفسیرالقرآن المجید، ...
  • سجادی، جعفر، (۱۳۷۹ش)، فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، چاپ اول، تهران: ...
  • سیوطی، جلال الدین، (۱۴۱۶ق)، الاتقان فی علوم القرآن، تحقیق: سعید ...
  • صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (ملاصدرا)، (۱۴۱۰ق)، محشی محمدحسین طباطبایی، الحکمه ...
  • طباطبایی، محمدحسین، (۱۳۷۴ش)، المیزان، مترجم موسوی همدانی، چاپ پنجم، قم: ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، (۱۳۷۲ش)، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، مقدمه: ...
  • طبرسی، احمدبن علی، (۱۴۰۳ق)، احتجاج علی اهل اللجاج، تحقیق محمدباقرخرسان، ...
  • طبری، ابوجعفرمحمدبن حریر، (۱۴۱۲ق)، جامع البیان فی تفسیرالقرآن، چاپ اول،بیروت: ...
  • طریحی، فخرالدین محمد، (۱۳۷۵ش)، مجمع البحرین و مطلع النیرین، تحقیق: ...
  • طنطاوی، سید محمد، (۱۳۴۱ ق)، تفسیرالوسیط للقران الکریم، قاهره: دارالمعارف ...
  • عسکری (ابوهلال عسکری)، حسن بن عبدالله، (۱۴۰۰ق)، الفروق اللغه، چاپ ...
  • علایی، حسین و رضایی، محسن رضا، (۱۳۹۰ش)، «شگفتی های اعجازهای ...
  • عمید، حسن، (۱۳۵۷ش)، فرهنگ عمید، تهران: امیر کبیر ...
  • عیاشی، محمدبن مسعود، (۱۳۸۰ق)، تفسیرالعیاشی، تحقیق: سیدهاشم، رسول محلاتی، چاپ ...
  • غضنفری، علی، (۱۴۰۰ش)، اصول، مبانی، مناهج و شیوه های تفسیرقرآن ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد،(بی تا)، العین، قم: هجرت ...
  • فیروزآبادی، مجدالدین محمدبن یعقوب، (۱۴۲۶ق)، قاموس المحیط، بیروت: موسسه الرساله ...
  • فیومی احمد بن محمد مقری، (بی تا)، المصباح المنیر فی ...
  • قمرزاده، محسن، (۱۴۰۲ش)، کارکرد روایات درتفسیر قرآن برپایه تحلیل کمی، ...
  • قمی، علی بن ابراهیم، (۱۴۰۴ق)، تفسیر القمی، چاپ سوم، قم: ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، (۱۴۰۷ق)، الکافی، چاپ چهارم، تهران: (طبع ...
  • مجلسی، محمدباقربن محمدتقی، (۱۴۰۳ق)، بحارالانوار، چاپ دوم، بیروت: دار احیاء ...
  • مسترحمی، سید عیسی، (۱۳۹۷ش)، تفسیر آیات نجومی با تاکید بر ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، (۱۳۷۸ش)، آموزش فلسفه، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ...
  • مصطفوی میرزاحسن، (۱۳۷۵ش)، تحقیق فی الکلمات القرآن، تهران: وزارت فرهنگ ...
  • معارف، مجید و اجاقلو، ابوالقاسم، (۱۳۸۵ش)، «گونه شناسی تبیین واژگان ...
  • معصوم حسینی، سیدعلی بن احمد بن محمد (ابن معصومه مدنی)، ...
  • معین، محمد، (۱۳۸۱ش)، فرهنگ معین، گردآورنده: عزیزالله علیزاده، چاپ چهارم، ...
  • مغنیه، محمدجواد، (۱۴۲۴ق)، تفسیر الکاشف، چاپ اول، تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • مفید، محمدبن محمد، (۱۴۱۳ق)، الاختصاص، محقق علی اکبر، غفاری و ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۷۱ش)، تفسیر نمونه، چاپ دهم، تهران: دارالکتب ...
  • مهدوی راد، محمدعلی و حسینی کوهی، فهیمه، (۱۳۹۱ش)، «روش شناسی ...
  • نفیسی، علی اکبر، (۱۳۵۵ش)، ناظم الاطباء (فرهنگ نفیسی)، بی جا: ...
  • هویل، فرد، (۱۳۳۹ش)، مرزهای نجوم، ترجمه رضا اقصی، تهران: انتشارات ...
  • Carroll, Bradley W. & Ostlie, Dale A. (۲۰۰۷), An Introduction ...
  • نمایش کامل مراجع