<span lang="FA">خوانش تطبیقی تاریخی تاج گذاری شاه سلیمان (صفی) صفوی در هنر بافته منسوب به کاشان

سام میرزا صفوی که در آغاز سلطنت با نام صفی دوم تاج گذاری کرد، پس از مدتی بار دیگر با نام سلیمان به تخت نشست؛ رخدادی کم سابقه که در منابع تاریخی و هنری بازتاب یافته است. مراسم تاج گذاری او علاوه بر جنبه های سیاسی، در منابع تاریخی و آثاری هم چون پارچه زربفت منسوب به کاشان نیز بازنمایی شده است. هدف این پژوهش بررسی چگونگی بازتاب این رویداد در پارچه مذکور و متون تاریخی هم زمان است. پرسش اصلی آن است که چه وجوه اشتراک و افتراقی میان روایت های بصری و مکتوب این واقعه وجود دارد؟ پژوهش حاضر با روش کیفی و ماهیت توصیفی تحلیلی و تاریخی، و با استفاده از رویکرد تطبیقی هم زمانی، به مقایسه و تحلیل موازی پارچه زربفت تاج گذاری شاه سلیمان و متون تاریخی مربوط به همان دوره می پردازد. یافته ها نشان می دهند که هر دو منبع در نمادگرایی و عناصر کلیدی مشترک اند؛ از جمله تاکید بر جایگاه شاه به عنوان نماینده خداوند و مشروعیت بخشی به سلطنت. با این حال، تفاوت هایی نیز دیده می شود که عمدتا ناشی از اهداف و شیوه های بیان متفاوت هر رسانه است. پارچه زربفت بیش از همه بر جنبه های بصری و نمادین تمرکز دارد، در حالی که متون تاریخی به شرح جزئیات و بسترهای سیاسی اجتماعی می پردازند. درمجموع، این مقایسه نشان می دهد که هنر بافته در دوره صفوی، علاوه بر جنبه تزئینی، نقشی موثر در بازنمایی و تثبیت قدرت سیاسی ایفا کرده است.

کلیدواژه ها:

دوره صفوی ، تاریخ نگاری ، شاه صفی (سلیمان) صفوی ، تاج گذاری ، پارچه زربفت کاشان