<span lang="FA"> <span lang="FA">تحلیل مضمونی نقوش و کتیبه های درهای چوبی تاریخی امام زاده سلطان علی (ع) مشهد اردهال کاشان

بقعه امام زاده سلطان علی (ع) واقع در روستای اردهال از توابع شهرستان کاشان به دلیل سابقه تاریخی و فرهنگی خود از جایگاه والایی برخوردار است. این مجموعه به واسطه آیین قالیشویان و هم چنین دارابودن آثار ارزشمندی از ادوار مختلف، حائز اهمیت است. هدف این تحقیق تحلیل نقوش و کتیبه های موجود بر درهای چوبی بازمانده در این بقعه و بررسی تزیینات به کاررفته در آن ها است. ازاین رو، در پی یافتن پاسخی برای پرسش های زیر است: درهای متعلق به دوره های تیموری و صفوی در امام زاده سلطان علی (ع) دارای چه مضامین کتیبه ای هستند؟ و چه نوع تزییناتی روی این درها اجرا شده است؟ این مطالعه با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و تاریخی، درهای چوبی «رواق صفه الصفا»، «ورودی مدرسه سابق» و «در چراغ خانه» در حرم امام زاده سلطان علی (ع) مشهد اردهال را مورد بررسی قرار داده و با مراجعه به منابع و اسناد کتاب خانه ای، به واکاوی جزئیات تاریخی مرتبط با آن ها پرداخته است. یافته ها حاکی از آن است که کتیبه های به کاررفته در در ورودی مدرسه سابق شامل مضامین دینی با تکیه بر آیات قرآنی و احادیث است و در کنار آن، اطلاعاتی تاریخی نظیر نام شخص واقف، استاد منبت کار و سال ساخت نیز ثبت شده است. در مقابل، کتیبه های در رواق صفه الصفا بیش تر جنبه تاریخی داشته و شامل نام هنرمندان، واقفان، پادشاه وقت و عناوین رایج در عصر صفوی می شود. تزیینات در ورودی مدرسه سابق، هماهنگ با شیوه های رایج در روزگار تیموری، دارای طرح های هندسی تلفیق شده با خوشنویسی است. در رواق صفه الصفا نقوش هندسی و گیاهی دارد . جلوه هایی از هنر دوره صفوی و مفاهیم مرتبط با تشیع را بازتاب می دهد. در چراغ خانه در امام زاده یافت نشد و تنها براساس اسناد باقی مانده، کتیبه های آن مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

در منبت ، منبت کاری کاشان ، منبت تیموری ، منبت صفوی ، امام زاده سلطان علی(ع) مشهد اردهال