شاخص های توحیدانگاری در دیدگاه آقاعلی مدرس

مهارت فنی حکیم آقاعلی مدرس در توحیدنگاری در دو اثر پراثر در تاریخ فلسفه اسلامی «بدایع الحکم» و «رساله فی التوحید» نمایان است. در منظر او تبیین توحید نظری و عملی از دشوارترین مسائل الهیات است؛ ازاین رو تلاش می کند توحیدباوری را بر شناختی مبنامحور استوار سازد و در بیان اصول منتهی به توحید و تبیین موجه مراتب توحید به تقریری مستدل و مستحکم بپردازد. بیان اصول هستی شناختی و طی مراتب وحدت، از وحدت عامی به خاصی و سپس به اخصی، نمایانگر تمهید مراتبی است که وی برای سلوک به توحید شخصی وجود ضروری دانسته است. همچنین نگارش روشمند او بیانگر تداوم خط سیر ادبیات فلسفی و پویایی خردورزی در آن عصر است. واکاوی موضوعی و محتوایی این دو اثر و مشاهده مواضع مستحکم حکیم در مسئله توحید، دقت و قوت خردورزی متعالی را پیرامون محوری ترین باور ایمانی نمایان ساخته، بهره های نظری توحیدگرایی را در تبیین صائب متون دینی به ارمغان خواهد آورد.

کلیدواژه ها:

بینونت وصفی ، امر بین الامرین ، توحید افعالی ، توحید شخصی وجود