توسل به ارواح امامان علیهم السلام از منظر آیات و روایات؛ معقول یا مورد توصیه؟

توسل به معنای مددخواهی از کسی یا چیزی برای رسیدن به مطلوب و مقصود است. این عمل در فرهنگ دینی معنایی خاص دارد و به شکل های مختلف انجام می شود. گاهی توسل به جایگاه و حق کسی نزد خداست؛ گاه نیز توسل به صورت درخواست دعا از افراد مقرب نزد خداوند صورت می گیرد؛ بدین معنا که از آنان خواسته می شود برای برآورده شدن حاجت فرد دعا کنند. گاه نیز توسل به شکل درخواست مستقیم از همان افراد آبرومند مطرح می شود؛ به این صورت که از آنان تقاضا می گردد واسطه تحقق و برآورده شدن حاجت باشند. این عمل در زیست اسلامی، به ویژه شیعی، جایگاهی برجسته دارد. این مسئله، هم در دوران حیات بزرگان و هم آنگاه که در عالم برزخ به سر می برند، می تواند مطرح شود. با نگاهی درون مذهبی، این پرسش اساسی مطرح است اهل بیت به کدام نوع از توسل توصیه کردند؟ نوشتار حاضر با روش تحلیلی نقلی به پرسش مذکور پاسخ می دهد. بر پایه یافته های این پژوهش، بیشترین توصیه اهل بیت علیهم السلام توسل به حق و جایگاه آنها بوده است. توسل مستقیم به ایشان، هرچند نامعقول نیست، چندان مورد توصیه آنها نبوده است و در سیره شیعیان معاصر آنها نیز چنین رویه ای کمتر دیده می شود.

کلیدواژه ها:

توسل ، معقولیت ، اهل بیت ، برزخ ، ارواح