بررسی رابطه بین مشارکت در رقص کوردی (هلپرین) و انسجام اجتماعی

هلپرین (Halparin/Halparke) در فرهنگ منطقه کردستان صرفا یک عمل تفریحی نیست، بلکه سنتی جمعی و کهن- الگویی فرهنگی است که هویت، تاریخ و اتحاد قومی را بازتولید می کند. باوجود نقش محوری این سنت در انسجام اجتماعی، پدیده مدرنیته و نیز تغییرات سبک زندگی، عملکردهای سنتی آن را با چالش مواجه کرده است. این تحقیق با هدف تبیین رابطه بین مشارکت در هلپرین و انسجام اجتماعی (Social cohesion) در میان شرکت کنندگان سومین جشنواره هلپرکی مهاباد (آذر ۱۴۰۴) انجام شده است. تحقیق از نظر ماهیت توصیفی-همبستگی و از نظر روش اجرا پیمایشی است. جامعه آماری شامل شرکت کنندگان (مهمان ویژه، عوامل اجرایی، رقصندگان و تماشاگران) جشنواره بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. اطلاعات تحقیق با پرسشنامه محقق ساخته شامل ۲۵ گویه در مورد متغیر مستقل (هلپرین) و ابعاد چهارگانه انسجام اجتماعی (احساس تعلق، اعتماد اجتماعی، همکاری جمعی و هم صدایی ارزشی) جمع آوری گردید. اعتبار پرسشنامه با روش تحلیل عاملی و اعتماد آن با آلفای کرونباخ (۰.۹۷۶) تایید شد. یافته ها نشان داد که بین مشارکت در هلپرین و انسجام اجتماعی رابطه مثبت، قوی و معنادار وجود دارد (r=۰.۸۹۸). همچنین تحلیل رگرسیون، نشان داد که مشارکت در هلپرین ۸۰.۵ درصد از واریانس انسجام اجتماعی را تبیین می کند (R²adj=۰.۸۰۵). این رابطه در تمامی ابعاد چهارگانه انسجام اجتماعی بخصوص احساس تعلق (۴.۱۵= mean) و هم صدایی ارزشی (۳.۹۹= mean) مشهود بود. درنتیجه هلپرین نه صرفا یک عمل فرهنگی، بلکه عاملی اصلی در بازتولید اتحاد و ارتباطات اجتماعی است و می تواند به عنوان ابزاری موثر برای برنامه ریزان فرهنگی و فعالان اجتماعی در جهت تقویت انسجام اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هلپرین ، هلپرکی ، رقص کردی ، انسجام اجتماعی ، اتحاد اجتماعی ، هویت جمعی ، هویت قومی ، جشنواره مهاباد