بررسی نقشه معماری و ارائه راهکارهایی برای مرمت و بازسازی مسجد صخره ای کندوان

معماری بومی روستاهای ملل مختلف، نماینده تفکر، عقاید و نظرهای دوره ی خاص خود هستند که بهترین و خالص ترین نمود تعلق انسان به محیط طبیعی و عینیت یافتن سازگاری کالبد با محیط است. معماری سنتی کندوان بیانگر این است که ساکنان این روستا از دوران قدیم در دل صخره ها و غارها زندگی کرده اند و این نوع زندگی تاثیر شگرفی بر فرهنگ، آداب و رسوم آن ها دارد. درمورد مسجد صخره ای کندوان نیز می توان گفت از دوران ایلخانی این مسجد مورد استفاده قرار گرفته است همانند تمامی کرانها، کران مسجد ۵ طبقه می باشد که به ترتیب طبقه زیر زمین به عنوان آغل، دو طبقه مسکونی و طبقه آخر به عنوان انباری استفاده شده است. بدلیل های مختلف از جمله، فرسایش مصالح، کندن بیش ازحد توسط اهالی، رطوبت بدنه، باران های اسیدی و... قسمت عظیم جداره و سقف مسجد تخریب شده است، بدلیل منحصر به فرد بودن بنا نوع مرمت حائز اهمیت است. چنانچه بایستی مرمت بنای فوق به طریقی باشد که کاملا یکپارچه و متصل به پی _ دیواره و سقف انجام پذیرد. کران مسجد بزرگترین کران روستا بوده و همانند همه کران ها قابلیت سازه ای بالایی دارد بطوریکه می توان گفت اگر جداره ها و سقف به دلیل کندن نازک نمی شد می توانست سال های طولانی عمر داشته باشد. این پژوهش جهت شناخت مسجد دستکند کندوان، آسیب شناسی، نوع مواد و مصالح و ساختار فیزیکی – تاریخی بنا و نوع ارائه خدمات کاربری بحث می کند و در آنها آلترناتیوهایی جهت احیاء دوباره مسجد ارائه می دهد. روش تحقیق در این پژوهش براساس اهداف مورد نظر از نوع کاربردی و از نظر روش جمع آوری داده ها و اطلاعات از نوع تحلیلی- توصیفی می باشد. همچنین سوال و فرضیه های اصلی این پژوهش؛ چگونگی شناخت آسیب های وارده بر کران مسجد و راهکارهایی که می توان با استفاده از آنها قسمت های تخریب شده را مرمت نمود می باشد. نتایج تحقیق بیانگر این است که در مسجد دستکند کندوان به علت اینکه؛ بدنه کل بنا از جنس سنگ توف(کران) می باشد فقط در قسمت هایی که استحکام بخشی شده است از سنگ ها به صورت ستون و تقویت کننده بکار برده شده اند قسمت اعظم دیواره نیز بدلیل کندن بیش از حد فروریخته است. همچنین بیشتر آسیب های جداره ها ناشی از شیب زمین، باران های اسیدی، جریان بادهای غالب، فرسودگی مصالح و عوامل انسانی از جمله نازک شدن جداره ها و... بوجود آمده است که راهکارهای علمی و عملی مختلف برای بازسازی و مرمت و جلوگیری از تخریب مجدد، همچون: استفاده از مواد طبیعی- تقویت ساختاری- مرمت سطحی- مدیریت آب- استفاده از فناوری های نوین- مشاوره با کارشناسان مرمتی- آموزش و آگاه بخشی ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

مسجد کندوان ، مسجد تاریخی ، روستای کندوان ، مساجد روستایی ، مسجد صخره ای