بازآفرینی نقوش سنتی ایران در طراحی منسوجات خانگی مدرن

حفظ پیوند میان هویت بصری بومی و فضاهای زندگی امروز، یکی از چالش های بنیادین در طراحی دکوراسیون و منسوجات خانگی است. پژوهش حاضر با هدف بازآفرینی نقوش هندسی اصیل ایرانی و کاربست آن ها در طراحی منسوجات مدرن، با تمرکز بر ست اتاق خواب (شامل روتختی، کوسن، پاف و آباژور) انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و کاربردی بوده و گردآوری داده ها به دو شیوه اسنادی (کتابخانه ای) و تجربی (آزمایشگاهی و کارگاهی) صورت پذیرفته است. در این فرآیند، ابتدا ساختار هندسی موتیف کهن «شمسه» و گره چینی های سنتی از منظر نشانه شناسی و تناسبات بصری واکاوی شد؛ سپس با اتکا به رویکرد تجرید و ساده سازی ساختاری، این نقوش از بازنمایی صلب تاریخی فاصله گرفته و با خطوط سیال و متوازن بازطراحی شدند. همچنین پالت رنگی طرح ها بر مبنای روان شناسی محیط و ایجاد آرامش بصری در فضای استراحت (طیف های سرمه ای، فیروزه ای و خاکستری های خنثی در کنار تاکیدهای طلایی) گزینش گردید. در فاز اجرایی، پس از آزمون های شناسایی الیاف و ارزیابی رفتار پارچه ها، طرح ها با بهره گیری از فناوری چاپ دیجیتال سابلیمیشن بر روی پارچه های ترکیبی مخمل و چرم پیاده سازی و دوخته شدند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که نقوش هندسی سنتی در صورت پالایش فرمی و انطباق با مبانی ارگونومی دیداری، از ظرفیت بالایی برای ورود به محصولات صنعتی و دکوراسیون امروزی برخوردارند. علاوه بر این، به کارگیری تکنولوژی های چاپ مدرن نه تنها کیفیت و ثبات رنگی نقوش را تضمین می کند، بلکه راهکاری پویا برای احیای مواریث بصری و جلوگیری از تقلیل این هنرها به فرم های صرفا موزه ای ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

نقوش هندسی سنتی ، گره چینی ، طراحی منسوجات خانگی ، ست اتاق خواب ، چاپ سابلیمیشن