بررسی خواص دارویی فارماکولوژیک و درمانی گیاه اسپند Peganum harmala

اسپند (Peganum harmala L) یکی از گیاهان دارویی مهم و بومی مناطق مختلف ایران است که سابقه طولانی در طب سنتی دارد. وجود مجموعه ای از متابولیت های ثانویه به ویژه آلکالوئیدهای گروه بتاکاربولین موجب شده است این گیاه در سال های اخیر مورد توجه مطالعات فیتوشیمیایی و داروشناختی قرار گیرد. دانه ها، ریشه و سایر اندام های اسپند حاوی ترکیبات زیست فعالی نظیر هارمین، هارمالین و هارمالول هستند که هر یک می توانند در ایجاد طیف متنوعی از فعالیت های زیستی این گیاه نقش داشته باشند. بررسی مطالعات انجام شده نشان می دهد که عصاره ها و ترکیبات خالص شده اسپند دارای فعالیت های زیستی متعددی هستند و از این منظر ظرفیت قابل توجهی برای تحقیقات دارویی و زیست پزشکی دارند. با وجود کاربرد دیرینه اسپند در طب سنتی، تفاوت در ترکیب شیمیایی عصاره ها، مقدار آلکالوئیدها و شرایط مصرف ضرورت بررسی دقیق تر شواهد علمی موجود را نشان می دهد. در این مقاله مطالعات مربوط به ترکیبات شیمیایی، کاربردهای سنتی و فعالیت های داروشناختی Pharmala بررسی و جمع بندی شده و نقش آلکالوئیدهای بتاکاربولین به ویژه هارمین و هارمالین در فعالیت های زیستی گزارش شده مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این بررسی، ارائه تصویری جامع از ظرفیت های دارویی اسپند و فراهم کردن زمینه ای برای مطالعات آینده در زمینه شناسایی، ارزیابی و کاربرد ترکیبات زیست فعال این گیاه است.

کلیدواژه ها:

هارمین ، هارمالین ، اسپند (Peganum harmala) ، اثرات فارماکولوژیک