راهبردهای مدیریت پایدار فضای سبز شهری با تاکید بر گونه های مقاوم به خشکی، آبیاری بهینه و کاربرد نهاده های زیستی

گسترش شهرنشینی، تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب شیرین مدیریت فضای سبز شهری را با چالش های جدی مواجه کرده است. در بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک استفاده از گونه های گیاهی پرمصرف و شیوه های سنتی نگهداری، موجب افزایش مصرف آب، هزینه های مدیریتی و کاهش پایداری اکولوژیکی شده است. از این رو بهره گیری از اصول کشاورزی پایدار در مدیریت فضای سبز شهری می تواند نقش موثری در افزایش بهره وری منابع، کاهش اثرات زیست محیطی و ارتقای تاب آوری شهرها داشته باشد. هدف این مطالعه مروری بررسی راهکارهای مدیریت پایدار فضای سبز شهری با تاکید بر انتخاب گونه های مقاوم به خشکی، مدیریت بهینه آبیاری، بهبود کیفیت خاک و استفاده از نهاده های زیستی است. این پژوهش به روش مروری و با بررسی منابع علمی منتشر شده در پایگاه های Web of Science، Scopus، ScienceDirect و Google Scholar انجام شد. مقالات مرتبط با مدیریت پایدار فضای سبز، کشاورزی پایدار، گیاهان مقاوم به خشکی، مدیریت منابع آب، حاصلخیزی خاک و نهاده های زیستی انتخاب و بر اساس محورهای اصلی شامل انتخاب گونه های گیاهی، مدیریت آبیاری، اصلاح خاک، استفاده از کودهای آلی و زیستی و مدیریت عوامل خسارت تحلیل شدند. نتایج مطالعات نشان داد که استفاده از گونه های بومی و مقاوم به خشکی همراه با فناوری های نوین آبیاری و مدیریت علمی خاک موجب کاهش مصرف آب، افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنش های محیطی و کاهش هزینه های نگهداری می شود. همچنین کاربرد کودهای آلی، کمپوست و کودهای زیستی با بهبود ساختمان خاک، افزایش فعالیت میکروارگانیسم های مفید و افزایش ظرفیت نگهداری آب پایداری اکوسیستم های شهری را ارتقا می دهد. در مجموع، تلفیق اصول کشاورزی پایدار با مدیریت فضای سبز شهری راهکاری موثر برای ایجاد فضاهای سبز مقاوم، اقتصادی و سازگار با شرایط اقلیمی است و می تواند زمینه ساز توسعه پایدار شهری، حفظ تنوع زیستی و بهبود کیفیت محیط زیست در شهرها باشد.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، مدیریت آبیاری ، فضای سبز شهری ، کشاورزی پایدار