فرسایش نهاد خانواده در آینه توئیت ها: مطالعه کیفی تاثیرات تورم بر زندگی خانوادگی ایرانیان

در بستر بحران های اقتصادی ایران، تورم به عنوان یک پدیده ی ساختاری، نه تنها شاخص های کلان اقتصادی، بلکه ساختارهای خرد اجتماعی از جمله نهاد خانواده را دگرگون ساخته است. شبکه اجتماعی توئیتر به عنوان فضای بازتاب دهنده گفتمان عمومی، داده های ارزشمندی از تجربیات زیسته شهروندان در مواجهه با تورم ارائه می دهد. این پژوهش با بهره گیری از روش کیفی و رویکرد تحلیل محتوای کیفی (شیوه شیء یه و شانون، ۲۰۰۵)، ۱۱۶ توئیت مرتبط با تورم را با استفاده از نرم افزار مکس کیودا ۱۸ کدگذاری و تحلیل کرده است. یافته ها نشان داد که تورم با ایجاد فشارهای اقتصادی چندلایه، دو تم اصلی را در ساختار خانواده ایرانی شکل می دهد: بی نظمی و تضاد در خانواده ایرانی و مخاطرات خانوادگی. در تم نخست، تورم با تضعیف چهار رکن اساسی همبختی، همگامی، همفکری، و همدلی، به تشدید تنش های درون خانوادگی منجر می شود. کاهش حمایت عاطفی، مشورتی و ناتوانی در برنامه ریزی جمعی، چرخه ای از تعارض و گسست ارتباطی را تقویت می کند. در تم دوم، خانواده با مخاطراتی چون بحران معیشت، چالش تولیدمثل، و کاهش بهزیستی کودکان، خلق ارزش‎های نوین و ناامنی مالی رو به روست که تاب آوری خانواده را تحلیل می برد. با این حال، نتایج پژوهش از ظهور سازوکارهای انطباقی مانند «اقتصاد مشارکتی درون خانوادگی» و «الگوی مصرف حداقلی» حکایت دارد که نشان می دهد خانواده ایرانی در مواجهه با بی ثباتی، نه تنها قربانی منفعل، بلکه کنشگری خلاق است که در تلاش برای بازتعریف «هم زیستی» در پرتو چالش های نوین است.

کلیدواژه ها:

ایران ، تورم ، خانواده ایرانی ، تحلیل محتوای کیفی ، شبکه اجتماعی توئیتر