<span lang="AR-SA">مرور نظام مند مطالعات خودکشی در استان های زاگرس نشین و غربی <span lang="FA">ایران <span lang="AR-SA">(بازه زمانی سال های ۱۴۰۴-۱۳۸۰)

خودکشی یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی و روان شناختی معاصر است که طی دهه های اخیر در ایران، به ویژه در استان های زاگرس نشین و غربی کشور، روندی نگران کننده یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور نظام مند و کیفی، به تحلیل انتقادی مطالعات انجام شده درباره خودکشی در استان های ایلام، کهگیلویه و بویر احمد، کرمانشاه، لرستان، کردستان و همدان در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۴ می پردازد. پس از جست وجوی نظام مند در پایگاه های علمی و پالایش مطالعات بر اساس معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۳۱ پژوهش واجد شرایط برای تحلیل انتخاب شد. یافته ها نشان می دهد که بخش عمده مقالات منتشر شده در حوزه علوم اجتماعی و جامعه شناسی متمرکز بوده اند و از منظر روش شناختی، غلبه با مطالعات مقطعی و توصیفی است؛ در حالی که پژوهش های طولی، ترکیبی و مداخله ای سهم اندکی داشته اند. تحلیل انتقادی نتایج حاکی از آن است که اگر چه عوامل فردی، خانوادگی و فرهنگی بررسی شده اند، اما پیوند این عوامل با ساختارهای کلان اجتماعی و اقتصادی، از جمله نابرابری های توسعه ای، بیکاری، محرومیت های منطقه ای و ضعف نظام های حمایتی، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. برآیند این مرور نظام مند نشان می دهد که دستیابی به فهمی جامع از پدیده خودکشی در مناطق زاگرس نشین مستلزم اتخاذ رویکردی بین رشته ای و چندسطحی است که سطوح فردی، خانوادگی و روان شناختی را در ارتباط با زمینه های ساختاری و اجتماعی تحلیل کند. این مطالعه با تمرکز بر ویژگی های خاص جغرافیایی و فرهنگی استان های زاگرس نشین، در صدد پر کردن خلاهای موجود در ادبیات پژوهشی و تقویت بنیان های نظری و کاربردی سیاست های پیشگیرانه است.

کلیدواژه ها:

خودکشی ، سلامت اجتماعی ، مرور نظام مند ، مناطق زاگرس نشین ، نابرابری های ساختاری