تاملی بر موضوع سلامت در رویکرد قابلیتی به توسعه؛ مطالعه ترومای حاصل از شکستن دیوار صوتی در جنگ تحمیلی

پیامدهای اجتماعی جنگ تحمیلی با گذشت چند دهه همچنان مغفول و در سیاست گذاری ها کمتر وجه نظر قرار می گیرد. تحقیق حاضر با اهمیت بخشی به مستندسازی تجارب ساکنان بومی مناطق مرزی درگیر به واکاوی ترومای ادراک شده می پردازد. ترومای حاصل از شکستن دیوار صوتی با گذشت دهه ها همچنان موضوع حاضر در روایت زنان از تجارب وحشت زای خود و اعضای خانواده از جنگ تحمیلی است. پرسش این است که این وضعیت تروماتیک چه ویژگی اجتماعی به پهنه هایی با جمعیت آسیب دیده در جریان توسعه می بخشد؟ تحقیق به روش کیفی و با مصاحبه نیمه ساختارمند و نیز مطالعه کتابخانه ای، زمینه گردآوری و تحلیل داده ها را میسر ساخته است. ارجاع به مباحث فقر قابلیتی آمارتیاسن نشان داد موضوع ترومای حاصل از شکستن دیوار صوتی در شکل مصدومیت انبوه (در کثرت و تکرار خود و نیز گستره جغرافیایی درگیر)، برای آسیب دیدگان بعنوان عاملی محرومیت زا عمل کرده و سلامت روانی آنان را با تجربه مستمر وحشت و نیز عوارض جسمی مختلف مورد تهدید قرار داده است. در حالی که سلامتی یکی از مهم ترین پیش شرط های زندگی در اندیشه قابلیتی توسعه و بطور تاثیرگذاری سازنده قابلیت های ممتازی است، اختلال استرس پس از سانحه یاد شده، آسیب دیدگان را دچار انواعی از اختلال اضطرابی و استرس ساخته و آنان را به شکلی از مشارکت در زندگی اجتماعی بازداشته است. سیاست گذاری توسعه منطقه ای با در نظر گرفتن چنین پیشینه روانشناسی اجتماعی باید فرصت های مشارکت اجتماعی آسیب دیدگان را مهیا سازد.

کلیدواژه ها:

آمارتیاسن ، سلامت روان ، زنان ، مصدومیت انبوه ، اختلال استرس پس از سانحه