حکمرانی خوب: مرور نظام مند مطالعات صورت گرفته در ایران

با استقبال نظریه پردازان حوزه های توسعه از موضوعات جدید و همچنین افزایش توجهات به نقش آفرینی و کارآمدی نهاد دولت از حدود دهه ۱۹۹۰ میلادی، موضوعاتی مانند «حکمرانی خوب» در صدر علایق محققان ذیربط قرار گرفت. در ایران نیز از حدود دو دهه گذشته به این سو تعداد زیادی از مطالعات در حوزه های گوناگون علوم انسانی به نقش و اهمیت حکمرانی خوب اختصاص یافته است. پژوهش حاضر با هدف فهم عمیق تر از محتوای این مطالعات و همچنین ارزیابی نتایج آن ها صورت گرفته است. به منظور دستیابی به هدف مذکور با بهره گیری از روش مرور نظام مند، پس از شناسایی بیش از ۱۵۰ مقاله مرتبط در پایگاه های اطلاعاتی داخلی، تعداد ۳۰ مقاله انتشاریافته طی پانزده سال اخیر (۱۴۰۰-۱۳۸۵) به عنوان نمونه برگزیده شد. نتایج به دست آمده حاکی از آن بود که اغلب محققان داخلی علاقه مند به تحلیل این موضوع در سطح «ملی» بوده اند. افزون بر آن از میان مولفه های حکمرانی خوب، «کارایی و اثربخشی» بیش از سایر مولفه ها موردتوجه محققان بوده است. ارزیابی مطالعات از حیث روش شناختی نیز نشان داد اغلب پژوهش ها در سنجش و تحلیل حکمرانی خوب تلاش زیادی برای استفاده از شاخص ها و ابزارهای معتبر در سطح جهانی داشته اند. تجزیه راهکارها و پیشنهاد ها مندرج در مقالات نیز نشانگر توجه به نقش آفرینی هر دو رکن «دولت» و «جامعه» در بهبود وضعیت حکمرانی بوده است. مطابق با یافته های پژوهش می توان گفت نیمی از مطالعات صورت گرفته فاقد هرگونه راهبرد یا پیشنهاد معین بوده اند. همچنین توجه اندک محققان به بافت و زمینه فرهنگی در مطالعه حکمرانی خوب نیز از دیگر کاستی های موجود در این پژوهش ها بوده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی خوب ، توسعه ، دولت ، مرور نظام مند