کاوشی در مراتب هستی پیش از عالم دنیا از منظر مفسران فریقین .....

در متون تفسیری، فلسفی و عرفانی، تقسیم بندی های گوناگونی از عوالم هستی ارائه شده که برخی ناظر به پیش از دنیا و برخی مربوط به پس از آن است. تعداد عوالم مقدم بر دنیا محل اختلاف است؛ گروهی از عوالمی چون انوار، اظله، اشباح، ارواح، ذر و طینت یاد کرده اند و برخی آنها را سیر نزولی روح از قرب الهی تا ورود به ماده می دانند، در حالی که جمعی تنها به دو عالم «امر» و «ذر» اشاره دارند. این تقسیمات ریشه در آیات و روایات دارد؛ ازاین رو بررسی آنها می تواند روشن کند که کدام یک مورد پذیرش قرآن است، چه ویژگی هایی دارند و چگونه با یکدیگر مرتبط اند. پژوهش حاضر با روش کتابخانه ای و رویکرد توصیفی‑تحلیلی، به بررسی انتقادی آرای مفسران موافق و مخالف درباره وجود خارجی و ویژگی های این عوالم پرداخته است. هدف اصلی، تبیین موضع قرآن و روایات و شناسایی دلایل انحصار یا توسیع این تقسیمات است. شناخت ساختار عوالم هستی، تاثیری بنیادین بر جهان بینی و جهت گیری های عملی انسان دارد. یافته ها نشان می دهد کدام تعابیر قرآنی و روایی مستندند و چه ارتباطی میان این عوالم برای درک مسیر تعالی روح وجود دارد. کلید واژه ها: عوالم هستی، عوالم مقدم بر دنیا، مفسران فریقین، عالم ذر، عالم ارواح.

کلیدواژه ها:

کلید واژه ها: عوالم هستی ، عوالم مقدم بر دنیا ، مفسران فریقین ، عالم ذر ، عالم ارواح