مدل فرایندی تنظیم شناخت براساس منابع اسلامی

امروزه، نقش آفرینی تنظیم شناخت در بخش های مختلف دانش روان شناسی از جمله درمان اکثر اختلالات روان شناختی پذیرفته شده است. فرایند تنظیم شناخت در روان شناسی و همچنین منابع اسلامی مورد توجه قرار گرفته است. از این رو هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل فرایندی تنظیم شناخت براساس منابع اسلامی و بررسی میزان روایی آن است. با توجه به هدف، روش تحلیل محتوای کیفی شیه و شانون به شیوه تحلیل محتوای کیفی استقرایی انتخاب شده و ابتدا با استفاده از ۲۸ واژه مرتبط، ۲۷۳ گزاره دینی از طریق نمونه گیری هدفمند جمع آوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. سپس اعتبار یافته ها براساس روش ارزیابی نظرات کارشناسان، توسط ۸ متخصص با محاسبه شاخص روایی محتوا ارزیابی و به استثنای یکی از مولفه ها، سایر مولفه ها و مقولات تایید شدند. یافته های پژوهش نشان داد که فرایند تنظیم شناخت در منابع اسلامی، مدلی متشکل از مقوله های زمینه های کلی (فراشناخت، باورهای بنیادین، تنظیم گری هیجان، کارآمدی سازمان شناختی و سلامت جسمانی)، پیش تنظیم گری (پایش و کنترل شناختی، تنظیم انگیزشی و تنظیم رفتاری) و پس تنظیم گری (ارزیابی، انتخاب گری و تثبیت یا تضعیف) است. اجرای این پژوهش، زمینه مناسبی را برای تدوین بسته آموزشی تنظیم شناخت فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

Cognition ، Cognition Regulation ، Process Model ، Process Model of Cognition Regulation ، Islamic Sources. ، شناخت ، تنظیم شناخت ، مدل فرایندی ، منابع اسلامی.