استحاله فکری و هویتی در راهبرد سلطه غرب و پاسخ گفتمانی شهید آیت الله خامنه ای(ره)

تحولات نظام بین الملل در دهه های اخیر نشان می دهد که الگوی سلطه غرب از اشکال کلاسیک استعمار و مداخله مستقیم به سازوکارهای پیچیده شناختی، فرهنگی و رسانه ای تغییر یافته است. در این الگو، هدف اصلی نه تنها کنترل سرزمین ها، بلکه بازآرایی نظام های فکری، ارزشی و هویتی جوامع است؛ فرآیندی که از آن با عنوان «استحاله فکری و هویتی» یاد می شود. این راهبرد با بهره گیری از رسانه های فراملی، شبکه های اجتماعی، صنعت سرگرمی، نظام آموزشی، فناوری های نوین و سازوکارهای استعمار دیجیتال، در پی تغییر الگوهای ادراک، سبک زندگی، حافظه تاریخی و هویت فرهنگی ملت ها، بویژه جوامع مستقل و اسلامی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد و ابزارهای پروژه استحاله فکری و هویتی غرب و تحلیل پاسخ های گفتمانی شهید آیت الله خامنه ای(ره)، با توجه به مبانی فقهی نفی سلطه و صیانت از هویت جامعه اسلامی، سامان یافته است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی است و داده ها از طریق مطالعه اسنادی و بررسی بیانات، پیام ها و آثار مکتوب رهبر شهید انقلاب اسلامی گردآوری و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که در منظومه فکری شهید آیت الله خامنه ای(ره)، مقابله با استحاله هویتی تنها اقدامی دفاعی در عرصه فرهنگ نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان مقاومت تمدنی و نفی سلطه بر جامعه اسلامی به شمار می رود. این راهبرد بر تقویت هویت اسلامی - ایرانی، تعمیق ایمان و خودآگاهی تاریخی، جهاد تبیین، استقلال علمی و فرهنگی، اقتصاد مقاومتی، بازتولید گفتمان عدالت و پیشرفت و شکل دهی به تمدن نوین اسلامی استوار است. از منظر فقه سیاسی، این مولفه ها با قواعد و مبانی نفی سبیل، حفظ کیان و استقلال جامعه اسلامی، صیانت از دین، وجوب تبیین و ارشاد و اقامه قسط پیوند دارند. در نتیجه، گفتمان شهید آیت الله خامنه ای(ره) با پیوند ظرفیت های فقه سیاسی شیعه و مقاومت تمدنی، الگویی جامع و آینده نگر برای مقابله با راهبردهای نوین سلطه، بازسازی هویت و افزایش تاب آوری فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ارائه می دهد. کلیدواژه ها

کلیدواژه ها:

استحاله هویتی ، راهبرد سلطه غرب ، قاعده نفی سبیل ، گفتمان شهید آیت الله خامنه ای(ره) ، مقاومت تمدنی