رویکرد فقهی-سیاسی در باب عقیم سازی حیوانات: مبانی، چالش ها و راهکارهای حکومتی

عقیم سازی حیوانات، یکی از روش های رایج مدیریت جمعیت شهری، با اجرای مدرن در مراکز دولتی و خصوصی، علیرغم توجیهات ظاهری برای کنترل جمعیت و پیشگیری از بیماری، با چالش های عمیق فقهی-سیاسی و تناقضات علمی مواجه است. این پژوهش، با رویکردی تحلیلی-انتقادی، ابعاد این پدیده را از منظر نظریه فقه سیاسی و حکومت داری اسلامی واکاوی می کند تا مبانی، چالش ها و راهکارهای حکومتی موثر را تبیین نماید. یافته ها نشان می دهد عقیم سازی، علاوه بر تعارض با مبانی صریح دینی اسلام، با اعلامیه جهانی حقوق حیوانات (۱۹۷۸) نیز در تضاد قرار دارد. استدلال های مدافعان مبنی بر نقش حیاتی عقیم سازی در کنترل جمعیت و پیشگیری از بیماری، با تکیه بر آخرین دستاوردهای علمی فیزیولوژیست ها و بیولوژیست ها، فاقد پشتوانه اثباتی محکم بوده و در بوته نقد علمی قرار می گیرد. تحقیقات معتبر حاکی از آن است که حیوانات عقیم شده، افزون بر مشکلات جسمی ناشی از جراحی و تغییرات هورمونی، دچار اختلالات روحی و رفتاری عمیق نیز می شوند که زندگی طبیعی را برای آنها دشوار می سازد. هدف اصلی این مقاله، بررسی انتقادی عملکرد نهادهای حاکمیتی در اجرای سیاست عقیم سازی است. پژوهش روشن می سازد که این رویکرد، نه تنها از منظر علمی قابل دفاع نیست، بلکه با اصول بنیادین حکومتداری اسلامی، مبتنی بر رحمت، عدالت و حفظ کرامت مخلوقات، همخوانی ندارد. در نهایت، بر ضرورت بازنگری جدی در سیاست های اتخاذی و ارائه راهکارهای حکومتی جایگزین، با رویکردی جامع نگر به مسئله جمعیت و سلامت حیوانات، تاکید شده و مسئولیت حاکمیت در تدبیر امور و صیانت از حقوق موجودات یادآور می شود.

کلیدواژه ها:

اعلامیه جهانی حقوق حیوانات ۱۹۷۸ یونسکو ، عقیم سازی ، برنامه کنترل موالید حیوانات (TNR) ، دیستوکیا ، توکسمی