خودآگاهی هیجانی و معرفت نفس: بررسی تطبیقی دیدگاه های گلمن و ملاصدرا

پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی مفهوم خودآگاهی هیجانی در نظریه دانیل گلمن و معرفت نفس در حکمت متعالیه ملاصدرا می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هر دو دیدگاه بر اهمیت شناخت خود تاکید دارند، اما در عمق، گستره، مبانی و غایت تفاوت های بنیادینی دارند. خودآگاهی هیجانی به عنوان مهارتی روان شناختی، بر شناخت و مدیریت هیجانات برای بهبود عملکرد فردی و اجتماعی تمرکز دارد. در مقابل، معرفت نفس نزد ملاصدرا سفر وجودی و فرآیندی پویا از طریق علم حضوری به ذات خویش است که نفس را در مسیر حرکت جوهری به سوی کمال حقیقی و تجرد هدایت می کند. این تحقیق نشان می دهد که خودآگاهی هیجانی گلمن را می توان گام مقدماتی و بخشی از مراتب پایین تر معرفت نفس در منظومه فکری ملاصدرا تلقی نمود. بنابراین، در حالی که گلمن با نگاهی کاربردی بر مدیریت هیجانات و سازگاری دنیوی تاکید دارد، ملاصدرا شناخت خود را در چارچوبی متافیزیکی و با غایت قرب الهی تفسیر می کند. تلفیق آگاهانه این دو دیدگاه می تواند مسیر شناخت خویشتن را هم در بعد روان شناختی و هم در بعد معنوی، غنی تر سازد. این مطالعه با روش تحلیلی-تطبیقی و با اتکا به منابع کتابخانه ای انجام شده است.

کلیدواژه ها:

خودآگاهی هیجانی ، معرفت نفس ، گلمن ، ملاصدرا ، حکمت متعالیه ، آگاهی درونی