شهروند-فرودست و معنای رای دادن: تحلیل تجربه ی زیسته ی زنان محله ی جوادیه بجنورد در انتخابات ۱۴۰۳

این پژوهش با هدف کاوش تجربه ی زیسته ی زنان فرودست از مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ ایران، بر اساس روش پدیدارشناسی تفسیری مکس ون منن انجام شده است. میدان پژوهش محله ی جوادیه ی شهر بجنورد است؛ فضایی اجتماعی که زنان ساکن آن در موقعیتی چندوجهی از فرودستی جنسیتی، طبقاتی، فرهنگی و مکانی قرار دارند. پرسش محوری پژوهش این است که «مشارکت انتخاباتی برای این زنان چه معنا و تجربه ای دارد و در چه افق زیسته ای شکل می گیرد؟»پژوهش با اتکا به چشم اندازی نظری تلفیقی از مطالعات فرودستان (با تاکید بر مفهوم «فرودست» در اندیشه ی گایاتری اسپیواک) و نظریه ی «ماتریس سلطه» پاتریشیا هیل کالینز صورت گرفته است. داده ها از طریق ۱۳ مصاحبه ی نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها نشان می دهد که تجربه ی مشارکت انتخاباتی در میان زنان مورد مطالعه، اغلب درون ساختارهای سلطه و نظم مسلط معنا می یابد و کمتر بر عاملیت سیاسی خودآگاه یا انتخاب انتقادی استوار است. مشارکت در این سطح، بیشتر تداوم بخش روابط نابرابر قدرت است تا ابزاری برای دگرگونی آن. در نهایت، با اتکا به مفهوم «شهروند-فرودست»، پژوهش به شکاف میان صورت بندی رسمی مشارکت سیاسی و تجربه ی زیسته ی گروه های حاشیه نشین می پردازد. نتایج نشان می دهد که مفاهیمی چون «مشارکت سیاسی» و «دموکراسی» در بسترهای فرودستی، واجد معانی متفاوت و زمینه مند هستند. این یافته ها ضرورت بازاندیشی در مفاهیم متعارف دموکراسی و توجه به زیست جهان گروه های به حاشیه رانده شده را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

مشارکت انتخاباتی ، زنان فرودست ، پدیدارشناسی تفسیری ، شهروند فرودست ، انتخابات ریاست جمهوری