تحلیل تاریخی و جامعه شناختی مفهوم آزادی در اندیشه و شعر احمد شاملو با کاربرد تئوری گفتمان لاک لائو و چانتال موف

در این مقاله احمد شاملو به عنوان یک پدیده ادبی و سیاسی در نظر گرفته شده است. پایه های نظری این مقاله با الهام از نظریه دیسکورس/ گفتمان ارنستو لاکلائو و چانتال موف تنظیم شده است. نکته محوری این تئوری این است که موضوعات، سیاسی هستند. این مقاله بین سطح آنتک و روزمره سیاست و سطح شناخت شناسانه آن تمییز قائل شده است و آثار و شعر شاملو را در سطح شناخت شناسانه و کلان نگر بررسی کرده است. با الهام از تئوری گفتمان، یک مفهوم مرکزی از اندیشه و شعر شاملو استخراج شده که درحقیقت مفهوم بنیادی شعر و فکر شاملو می باشد و بر این اساس، دیگر مفاهیم اندیشگانی شاملو مرتبط با مفهوم مرکزی آزادی بررسی شده است. از این دیدگاه، شاملو شاعر آزادی است و بدون درنظر گرفتن این مفهوم، تحلیل آثار او فاقد معنی کامل می باشد. در این مقاله تاریخ معاصر سیاسی ایران به عنوان زمینه و بستر تحلیلی در نظر گرفته شده و سپس به متن شاملو پیوند داده شده است. آثار او روح ملی تحولات معاصر ایران را نمایندگی می کند. این مقاله ما را به این مفاهیم اندیشگانی رهنمون می شود که اولا در تئوری گفتمان، تمام پدیده ها حتی پدیده های روان شناختی، سیاسی هستند و بر همین مبنا باید به شاملو حتی در عاشقانه ترین آثارش، به عنوان یک موضوع سیاسی نگریست. دیگر این که پدیده های سیاسی اجتماعی را باید با توجه به وضع تاریخی و درونی آن یا در اصطلاح گفتمان در «زمینه» بررسی کرد.

کلیدواژه ها:

مفاهیم کلیدی: "شاملو" ، "تئوری گفتمان" ، "آزادی" ، "زمینه"