نوروتروما و اختلالات عصبی در جنگ های مدرن

جنگ های مدرن الگوی آسیب های میدان نبرد را به طور اساسی تغییر داده اند و آسیب مغزی ناشی از انفجار (bTBI) به عنوان شاخص ترین آسیب نورولوژیک در درگیری های معاصر شناخته می شود. برخلاف آسیب های مغزی تروماتیک متداول، امواج انفجاری با ایجاد نیروهای پیچیده بیومکانیکی موجب آسیب های منتشر میکروسکوپی، اختلال سد خونی-مغزی، آسیب نوروعروقی و فعال سازی پایدار پاسخ های التهاب عصبی می شوند؛ تغییراتی که اغلب در تصویربرداری های متداول قابل تشخیص نیستند. این مقاله مروری روایتی، شواهد موجود درباره مکانیسم های پاتوفیزیولوژیک، تظاهرات بالینی، یافته های تصویربرداری و پیامدهای بلندمدت نوروترومای ناشی از انفجار را مرور می کند. مطالعات اخیر نشان می دهند که آسیب مغزی خفیف ناشی از انفجار (mTBI) با آسیب منتشر آکسونی، فعال سازی مزمن میکروگلیا، استرس اکسیداتیو، اختلال عملکرد میتوکندری و کاهش یکپارچگی ماده سفید همراه است که با استفاده از روش های تصویربرداری پیشرفته، به ویژه تصویربرداری تانسور انتشار (DTI)، قابل شناسایی هستند. این تغییرات زمینه ساز اختلالات پایدار شناختی، سردرد پس از تروما، اختلال خواب، درد مزمن، صرع و افزایش خطر بیماری های نورودژنراتیو و عروق مغزی در سال های بعد می شوند. اگرچه اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) اغلب همزمان با آسیب مغزی ناشی از انفجار مشاهده می شود و ارزیابی بالینی را پیچیده می سازد، شواهد موجود نشان می دهد که این دو اختلال علاوه بر همپوشانی بالینی، دارای مکانیسم های نوروبیولوژیک متمایزی نیز هستند. همچنین سایر اختلالات نورولوژیک مرتبط با جنگ، از جمله سندرم جنگ خلیج فارس و پیامدهای عصبی ناشی از استرس مزمن، به عنوان بخش هایی از طیف گسترده نوروترومای نظامی مورد بحث قرار گرفته اند. در مجموع، نوروترومای ناشی از جنگ های مدرن صرفا یک آسیب مکانیکی مغز نیست، بلکه یک اختلال نورولوژیک چندعاملی و چندسیستمی با پیامدهای طولانی مدت محسوب می شود. تشخیص زودهنگام، استفاده از روش های پیشرفته ارزیابی و تصویربرداری، و اجرای برنامه های توان بخشی چندرشته ای می تواند در بهبود پیامدهای عصبی و بازگشت عملکردی بیماران نقش تعیین کننده ای داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آسیب مغزی ناشی از انفجار ، آسیب مغزی خفیف ، التهاب عصبی ، آسیب منتشر آکسونی ، نوروترومای نظامی