عفونت های ویروسی نوپدید و بازپدید به عنوان تهدید زیستی برای امنیت ملی و راهبردهای مدیریت و کنترل

پس از آغاز قرن بیست ویکم، جهان شیوع عفونت های ویروسی نوپدید و بازپدید متعددی را تجربه کرده است. این شیوع ها علاوه بر تهدید سلامت عمومی، پیامدهای عمیق اقتصادی، اجتماعی، نظامی و امنیتی به همراه داشته و ثبات و امنیت ملی کشورها را با چالش هایی مواجه کرده اند. هدف این مقاله ی مروری روایتی، بررسی تهدیدهای ویروس های نوپدید و بازپدید بر ارکان اصلی امنیت ملی است. این مطالعه با بررسی اسناد و منابع مرتبط، ابتدا ویژگی هایی که ویروس های نوپدید و بازپدید را به بحرانی امنیتی تبدیل می کنند، مورد ارزیابی قرار داده است. سپس، با به کارگیری نمونه های موردی از همه گیری های ویروسی اخیر، تاثیر این تهدیدات را بر چهار رکن کلیدی امنیت ملی (نظامی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) استنتاج و تبیین کرده است. بررسی ها نشان می دهد که ویژگی هایی مانند سرعت انتشار بالا، مرگ و میر قابل توجه، عدم آمادگی سیستم های بهداشتی و ایجاد ترس گسترده، توان تبدیل یک همه گیری ویروسی را به یک بحران امنیتی دارند. نمونه های موردی، تاثیرات مخرب این بحران ها را بر کاهش آمادگی نظامی، ایجاد رکود اقتصادی، تشدید شکاف های اجتماعی و تضعیف حاکمیت قانون به وضوح نشان می دهند. همچنین، دشواری تشخیص بین یک شیوع طبیعی و یک حمله بیوتروریستی، لزوم تقویت مکانیسم های نظارتی و پاسخ گویی را آشکار می سازد. در جهان به هم پیوسته ی امروز، امنیت سلامت و امنیت ملی ارتباطی ناگسستنی دارند. به کارگیری رویکرد «سلامت واحد»، سرمایه گذاری در فناوری های نوین تشخیص و پایش، بهبود حکمرانی برای پاسخ های موثر و شفاف، و تقویت همکاری های بین المللی از جمله اقدامات کلیدی پیشنهادی هستند. نادیده گرفتن این ارتباط و عدم برنامه ریزی جامع می تواند در آینده منجر به بحران های امنیتی جدی تری گردد.

کلیدواژه ها:

ویروس های نوپدید ، ویروس های بازپدید ، امنیت ملی ، تهدید بیولوژیک ، همه گیری ، سلامت واحد