بررسی و تحلیل شریعت، طریقت و حقیقت در دیدگاه هجویری

زمینه: از جمله مولفه های بنیادین عرفان اسلامی، بررسی و تحلیل دیدگاه های عرفا در باب ارتباط شریعت، طریقت وحقیقت در طول مسیر سلوک است. اغلب صوفیان، این سه رکن را، ابعادی از یک حقیقت واحد دانسته اند. با این حال، برخی جریان های انحرافی مدعی عرفان، با بی اعتنایی به احکام شریعت، چهره ای نامقبول از تصوف ارائه داده اند. آشنایی عمیق با مبانی فکری هر عارف در باب این سه ساحت عرفانی و نوع پیوند، تعامل آن ها در سیر استکمالی عرفان؛ امکان فهمی عمیق تر، دقیق تر و نظام مندتر از متن عرفانی را فراهم می آورد.رویکرد: ازاین رو پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی، ضمن مرور و تبیین عقیده مختلف عرفا درباره رابطه میان این سه رکن، به تحلیل دیدگاه چند بعدی هجویری در این زمینه می پردازد تا از خلال آن، ابعاد کمتر شناخته شده اندیشه معرفت شناختی وی آشکار گردد.یافته ­ها:بررسی متن کشف المحجوب نشان می دهد که هجویری با اتکا بر مبانی معرفتی و سلوکی مکتب جنید بغدادی، به تبیین پیوند میان سه ساحت اساسی عرفان اسلامی، یعنی شریعت، طریقت و حقیقت پرداخته است. در منظومه فکری او، این مراتب کاملا در هم تنیده و رسیدن به اوج انسانیت در گرو پایبندی به آن ها و همسو کردن آن ها است. همچنین، این سه رکن، مراتب دستیابی به یک حقیقت واحد اند که از تکلیف شرعی به معرفت الهی امتداد می یابند.

کلیدواژه ها:

حقیقت ، شریعت ، طریقت ، عرفان اسلامی ، کشف المحجوب هجویری