آثار سیاست قیمتی آب بر دینامیک آبهای زیرزمینی دشت شهداد

با توجه به شتاب گرفتن تغییرات اقلیمی و استفاده بیش از حد از منابع آب زیرزمینی، درک تاثیر این متغیرها بر دینامیک کمیت آب های زیرزمینی و اعمال سیاستهای کارآمد جهت بهبود شرایط کمی آبخوانها ضروری است. یکی از راه های پیشبینی سطح آب یک آبخوان در بلندمدت، شبیهسازی تغییرات سطح آب چاه ها در آینده با استفاده از مدل های ریاضی است. در این مطالعه، یک مدل دینامیکی بر پایه معادلات دیفرانسیل معرفی شده است که روند خشک شدن چاه های آب آبخوان شهداد در شهرستان کرمان را شرح می دهد. علاوه بر این آثار سیاست قیمتی آب بر دینامیک آبهای زیرزمینی بر اساس مدل برنامهریزی ریاضی مثبت، مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج مدل دینامیکی نشان داد که در حال حاضر نرخ احیاء در آبخوان شهداد پایین است. به طوری که ۵۷ درصد از چاههای بهرهبرداری در آبخوان مذکور در سال ۱۴۰۲نسبت به سال ۱۳۹۶، خشک شدهاند. این امر منجر به کاهش برداشت آب به میزان ۲۵ درصد شده است. نتایج پیشبینی مدل نشان داد که ادامه روند فعلی استحصال آب از آبخوان شهداد، باعث خشک شدن اکثر چاههای بهرهبرداری در سال ۱۴۱۶ خواهد شد؛ این میزان، معادل کاهش ۷۱ درصدی در استحصال آب خواهد بود که اعمال سیاست قیمتی آب تحت سناریوی ۱۰۰ درصد افزایش قیمت آب، این میزان کاهش را به ۵۶ درصد میرساند. در واقع اعمال سیاست قیمتی آب باعث کاهش ۱۵ درصدی مصرف آب تا سال ۱۴۱۶ میشود.

کلیدواژه ها:

آبخوان ، آبهای زیرزمینی ، برنامهریزی ریاضی مثبت ، مدل دینامیکی ، شهداد