برآورد آب تجدیدپذیر زیرحوضه کشکان در دوره های زمانی مختلف

پایداری کمی منابع آب مستلزم آن است که میزان برداشت سالانه از منابع آب از مقدار آب تجدیدپذیر فراتر نرود؛ ازاین رو، برآورد دقیق آب تجدیدپذیر یکی از ارکان اصلی برنامه ریزی و مدیریت پایدار منابع آب به شمار می رود. در این پژوهش، آب تجدیدپذیر زیرحوضه کشکان در استان لرستان برای سه دوره زمانی شامل دوره بلندمدت (۲۷ ساله)، دوره کوتاه مدت (۱۰ ساله) و سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ برآورد شد. برای این منظور، از داده های متوسط ماهانه بارش و دمای ایستگاه های هواشناسی زیرحوضه طی دوره آماری سال آبی ۱۳۷۷-۱۳۷۶ تا ۱۴۰۳-۱۴۰۲ استفاده شد. پس از تهیه نقشه های هم بارش و هم دما به روش کریجینگ در محیطGIS ، مقادیر متوسط بارش و دما استخراج و با استفاده از روش تورنت وایت اصلاح شده، مقدار آب تجدیدپذیر محاسبه گردید. نتایج نشان داد که مقدار آب تجدیدپذیر زیرحوضه کشکان در دوره بلندمدت، دوره کوتاه مدت و سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ به ترتیب برابر با ۷۲/۲۲۲۷، ۸۸/۲۴۵۸ و ۲۶/۱۶۱۸ میلیون مترمکعب است. همچنین، آب تجدیدپذیر در دوره کوتاه مدت نسبت به دوره بلندمدت ۳۸/۱۰ درصد افزایش یافت، در حالی که در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ نسبت به دوره کوتاه مدت و بلندمدت به ترتیب ۱۹/۳۴ و ۳۶/۲۷ درصد کاهش نشان داد. نتایج نشان داد که تغییرات آب تجدیدپذیر حاصل اثر همزمان بارش و دما است؛ به گونه ای که افزایش بارش در دوره کوتاه مدت اثر افزایش دما را تا حد زیادی جبران کرده، اما کاهش بارندگی همراه با افزایش دما در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ موجب کاهش قابل توجه آب تجدیدپذیر شده است. این یافته ها بر ضرورت پایش مستمر شرایط اقلیمی برای مدیریت پایدار منابع آب تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

'آب تجدیدپذیر' ، 'زیرحوضه کشکان' ، ' بارش' ، ' روش تورنت وایت اصلاح شده'