تاثیر تلاوت معنا محور بر تحقق سبک زندگی قرآنی از منظرامام شهید خامنه ای

هدف: این پژوهش با هدف تبیین چارچوب مفهومی، ابعاد و سازوکارهای تحول آفرین «تلاوت قرآن معنا محور» و تحلیل نقش واسط آن در گذار از تلاوت صوتی صورت گرا به تحقق «سبک زندگی قرآنی» در منظومه فکری راهبردی آیت الله خامنه ای انجام شده است. روش شناسی: پژوهش با طرح توصیفی-تحلیلی و اسنادی، به تحلیل کیفی مضمون متون اولیه، آثار بنیادین از جمله «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» و گفتمان های راهبردی ارائه شده طی چهار دهه در محافل و مجالس قرآنی می پردازد. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که در الگوی آیت الله خامنه ای، ویژگی های صوتی، مقامات و قواعد آوایی و تجویدی، ارزش ذاتی ندارند، بلکه ابزارهایی زیبایی شناختی برای شنیدن فعال، درگیری شناختی و تدبر هستند. گذار از تلاوت به کنش عملی، مسیری پنج مرحله ای دارد: شنیدن زیبایی شناختی، فهم واژگانی، درونی سازی و خودمخاطب پنداری، خشوع عاطفی و برون سازی رفتاری. از نظر شناختی، این فرایند بازارزیابی شناختی و خودتنظیمی را تقویت می کند و از نظر جامعه شناختی، سرمایه اجتماعی، همبستگی و تاب آوری فرهنگی را پرورش می دهد. در نتیجه، آثار آن در تاب آوری روانی و پالایش اخلاقی فردی، ثبات خانواده و تربیت سرشار از محبت، و در عرصه اجتماعی-سیاسی از طریق عدالت خواهی، مقاومت ضدسلطه و رد دینداری سکولارشده آشکار می شود. نتیجه گیری: تلاوت معنا محور، محرک بنیادی جامعه پذیری قرآنی است و میان شناخت نظری و کنش روزمره پیوند برقرار می کند؛ از این طریق قرآن را از متنی تزئینی به نقشه ای عملیاتی برای تمدن سازی اسلامی تبدیل می سازد.

کلیدواژه ها:

تلاوت معنا محور ، سبک زندگی قرآنی ، تدبر قرآنی ، اندیشه معاصر اسلامی ، آیت الله خامنه ای ، تحول رفتاری