ایجاد پایگاه داده الیاف کاغذهای دوره تیموری برای طبقه بندی و تاریخ گذاری نسخ خطی

هدف از این مطالعه بررسی مجموعه داده های جامع در زمینه شناسایی الیاف کاغذهای مورد استفاده در نسخه های خطی است چرا که در گذشته این مطالعات برروی مجموعه کوچک انجام گرفته و دوره خاصی نیز مورد بررسی قرار نگرفته بود، به همین منظور به مطالعه و شناخت ویژگی های الیاف کاغذ ۵۰ نسخه تاریخی دوره تیموری موجود در مخزن خطی اداره مخطوطات آستان قدس رضوی پرداخته شد. الیاف با استفاده ازروش های میکروسکوپی بر پایه مرفولوژی و بیومتری و از آنالیز طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) شناسایی شدند. بر اساس بررسی های انجام شده بر روی منابع گذشته الیاف غیرچوبی کتان، شاهدانه در کاغذسازی اولیه ایران استفاده شده و نتایج این مطالعه نشان داد الیاف مورد استفاده در ساخت ۵۰ نمونه کاغذهای دوره تیموری شاهدانه با کتان می باشد و نوع خمیر مورد استفاده علاوه بر شاهدانه شامل کربنات کلسیم، آلومین با لیگنین بسیار پایین و آهار آن نشاسته و ژلاتین می باشد، همچنین با توجه بررسی های صورت گرفته مشخص شد اگر نمونه حاوی پنبه باشد مربوط به دوره تیموری نمی باشد. علاوه براین باید عنوان کرد که با توجه به منابع، از طریق شناخت تفاوت ها و شباهت های ساختاری نسخ خطی تا حدودی می توان با تطبیق زمانی، نمونه های مجهول را بررسی کرد، البته نیاز است که پژوهش و مطالعات بیشتری صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

الیاف ، کاغذهای تاریخی ، نسخ خطی ، تیموری ، آنالیز میکروسکوپی ، طیف سنجی FTIR