تفسیر هرمنوتیکی حکایت «موسی و شبان» و پیامدهای آن در برنامه درسی

متون عرفانی از ظرفیت های عمیق و گسترده ای برای تعلیم وتربیت برخوردارند، باوجوداین، بهره گیری نظام مند از این متون در برنامه های درسی نیازمند اتخاذ خوانش های روش مند و تفسیرهای نظری دقیق است. پژوهش حاضر باهدف پاسخ به این مسئله شکل گرفته است که رویکردهای مختلف هرمنوتیکی چگونه حکایت «موسی و شبان» در مثنوی معنوی را تفسیر می کنند و هریک چه تصویری از انسان فرهیخته برای کاربست در نظام آموزشی ارائه می دهند. این مقاله با روش تفسیر هرمنوتیکی و با بهره گیری از تحلیل تطبیقی رویکردها، به بررسی سه سنت هرمنوتیکی رمانتیک، فلسفی و انتقادی در مواجهه با این حکایت می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هر یک از این رویکردها دلالت های متفاوتی برای تربیت و برنامه درسی به همراه دارند؛ هرمنوتیک رمانتیک بر بازسازی نیت مولف و تقدم خلوص درونی بر ظواهر شریعت تاکید می کند، هرمنوتیک فلسفی خوانشی مبتنی بر تساهل دینی و معنویت فردی شده ارائه می دهد و هرمنوتیک انتقادی، متن را به مثابه پروژه ای برای تحول وجودی، گذار از قضاوت به همدلی و تقویت کنشگری اخلاقی در نظر می گیرد. در نتیجه، تلفیق این سه بعد (فهم زمینه ای، تفسیر گفتگویی و تحول وجودی) می تواند چارچوبی کارآمد برای طراحی برنامه های درسی، تربیت معنوی و توسعه حرفه ای معلمان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هرمنوتیک ، تفسیر متون عرفانی ، حکایت موسی و شبان ، برنامه درسی ، انسان فرهیخته