بررسی بیان ژن لپتین بافت ماهیچه و کبد بره پرواری تحت تاثیر مکمل آلی روی-متیونین و نمک کلسیمی روغن کتان جیره

هدف: تولید گوسفند، نقشی مهم در تامین پروتئین حیوانی در جهان دارد. بازده رشد و عملکرد تولیدی از عوامل کلیدی تاثیرگذار بر بهره وری در این صنعت هستند. سیستم لپتین–ملانوکورتین (LMS) به عنوان یکی از مسیرهای تنظیمی اصلی، در کنترل تعادل انرژی، اشتها و متابولیسم بدن نقش دارد. ژن لپتین از عناصر کلیدی این مسیر است که با تنظیم مصرف خوراک، تعادل انرژی و متابولیسم چربی، رشد و وضعیت تغذیه ای دام را تحت تاثیر قرار می دهد. پژوهش های اخیر نشان داده اند که استفاده از منابع غنی از اسیدهای چرب غیراشباع مانند نمک کلسیمی روغن کتان می تواند از طریق بهبود بازده انرژی و تنظیم بیان ژن های مرتبط با رشد، در افزایش عملکرد حیوان موثر باشد. علاوه بر این، مکمل آلی روی–متیونین به دلیل نقش آن در متابولیسم پروتئین، فعالیت آنزیم های رشد و تنظیم ترشح هورمون های مرتبط با انرژی، توانایی بهبود افزایش وزن روزانه و کارایی خوراک در نشخوارکنندگان را دارد. لذا، هدف از این پژوهش بررسی بیان ژن لپتین در بافت های کبد و ماهیچه بره های پرواری تحت تاثیر نمک کلسیمی روغن کتان و مکمل آلی روی-متیونین جیره غذایی بود.روش پژوهش: در این پژوهش، ۴۴ راس بره نر نژاد عربی در سنین دو تا سه ماهگی در قالب طرح فاکتوریل ۲×۲ مورد استفاده قرار گرفتند. آزمایش شامل چهار تیمار تغذیه ای بود که هر تیمار با ۱۱ تکرار اجرا شد. تیمارها عبارت بودند از: ۱) جیره پایه بدون مکمل (شاهد)، ۲) جیره پایه حاوی ۰۸۳/۰ درصد مکمل روی–متیونین (معادل ۱۰۰ میلی گرم عنصر روی در هر کیلوگرم ماده خشک)، ۳) جیره پایه حاوی ۳ درصد نمک کلسیمی روغن کتان، و ۴) جیره پایه حاوی ترکیب ۳ درصد نمک کلسیمی روغن کتان و ۰۸۳/۰ درصد مکمل روی–متیونین. پس از پایان دوره ۹۴ روزه، سه بره از هر تیمار کشتار و نمونه های بافت کبد و ماهیچه جهت بررسی بیان ژن لپتین تهیه گردیدند. نمونه ها بلافاصله در نیتروژن مایع منجمد و در دمای ۸۰- درجه سانتی گراد ذخیره شدند. استخراج RNA و سنتز cDNA طبق دستورالعمل کیت های تجاری انجام شد و بیان ژن لپتین با روش Real-Time qPCR ارزیابی گردید. میزان بیان نسبی ژن لپتین با استفاده از فرمول -ΔΔCT ۲ و با نرمال سازی بر اساس ژن مرجع GAPDH محاسبه شد. داده های به دست آمده با نرم افزار (۹.۴) SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد، افزودن نمک کلسیمی روغن کتان منجر به کاهش معنی دار بیان ژن لپتین در کبد شده (۰۱/۰ >P)، اما بر روی بیان آن در ماهیچه اثر معنی داری مشاهده نشد (۰۵/۰لپتین در کبد و ماهیچه شد (۰۱/۰ >P)، همچنین افزودن همزمان مکمل روی- متیونین و مکمل چربی نمک کلسیمی روغن کتان منجر به تغییر معنی دار در بیان ژن مورد نظر نشد (۰۵/۰لپتین در اثر مصرف نمک کلسیمی روغن کتان (حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ ) و افزایش آن در نتیجه افزودن مکمل روی–متیونین، اهمیت تعادل عناصر غذایی و تاثیر آن ها بر مسیرهای مولکولی رشد و متابولیسم را نشان می دهد. افزایش بیان ژن لپتین با مصرف مکمل روی-متیونین احتمالا به حفظ تعادل انرژی بدن کمک میکند و از ذخیره سازی بیش از حد چربی جلوگیری میکند. در حالی که مصرف نمک کلسیمی روغن کتان با کاهش لپتین احتمالا منجر به ذخیره چربی خواهد شد. برهمکنش میان این دو منبع تغذیه ای بیانگر نقش پیچیده تنظیم تغذیه ای در کنترل عملکرد ژنتیکی و فیزیولوژیکی دام بوده و لزوم بررسی های بیشتر در سطوح مولکولی و فیزیولوژیکی را برای درک دقیق تر سازوکارهای تنظیمی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

روی-متیونین ، روغن بذر کتان ، لپتین ، کبد ، ماهیچه