<span lang="FA">عدم شرطیت موازنه قوا در مشروعیت دفاع پیش دستانه در فقه امنیت

۱. مقدمه و هدفمشروعیت دفاع پیش دستانه در شرایط فقدان موازنه قوا از چالش های بنیادین «فقه امنیت» است. برتری نظامی دشمن غالبا شائبه القای نفس در تهلکه را ایجاد می کند. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که آیا در شرایط نابرابری قدرت، دفاع پیش دستانه از نظر فقهی مشروع است یا مصداق تهلکه محسوب می شود؟۲. مواد و روش هااین پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. در این راستا، با واکاوی ادله فقهی و تحلیل سیره نبوی، نسبت میان مولفه های موازنه قدرت و مشروعیت جهاد دفاعی تبیین گردیده است.۳. یافته های تحقیقیافته ها نشان می دهد که فقدان موازنه قوا به خودی خود مانع مشروعیت دفاع نیست. نابرابری مادی به تنهایی «القای نفس در تهلکه» محسوب نمی شود؛ چراکه تهلکه صرفا زمانی صادق است که اقدام، فاقد هرگونه وجه عقلایی و منتهی به نابودی قطعی باشد. دفاع برای دفع تهدید واقعی و صیانت از جامعه اسلامی، حتی با وجود نابرابری قوا، واجد وجاهت شرعی است.۴. نتیجه گیرینتیجه آنکه مشروعیت دفاع پیش دستانه، نه بر اشتراط موازنه قوا، بلکه بر احراز تهدید معتبر و ادله دفع صائل استوار است. این پژوهش ضمن باز تعریف مبانی فقهی در عصر تهدیدات نوین (سایبری و دورایستا)، دفاع نامتقارن را مدلی عقلایی و مشروع برای صیانت از موجودیت جامعه اسلامی معرفی می کند.

کلیدواژه ها:

موازنه قوا ، فقه امنیت ، جهاد دفاعی ، دفاع پیش دستانه ، تهلکه ، دفع صائل