الگوی سریالی فشار روانشناختی، کنترل شناختی و انعطاف پذیری با ایده پردازی خودکشی نوجوانان: نقش میانجی شکست و نشخوار فکری

زمینه و هدف: بررسی پیشایندهای خطر خودکشی در نوجوانان برای طراحی و تدوین مداخلات درمانی مختلف در جهت کاهش رفتارهای خودکشی گرا ضرورتی بالینی است. این مطالعه با هدف الگوی سریالی فشار روانشناختی، کنترل شناختی و انعطاف پذیری با ایده پردازی خودکشی نوجوانان: نقش میانجی نشخوار فکری و شکست در نوجوانان ایرانی انجام شد. مواد و روش ها: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود که با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه نوجوانان ۱۴ تا ۱۹ ساله شهرشیراز در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند. نمونه پژوهش ۶۲۳ نفر که به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و به سوالات پرسشنامه های فرم کوتاه مقیاس فشار روانشناختی، کنترل شناختی و انعطاف پذیری، فرم کوتاه پرسشنامه نشخوار فکری، شکست و خرده مقیاس ایده پردازی مقیاس احتمال خودکشی پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS.۲۷ و AMOS.۲۴ به استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که در مرتبه اول شکست و در مرتبه دوم نشخوار فکری نقش میانجی بین فشار روانشناختی و کنترل شناختی و انعطاف پذیری با ایده پردازی خودکشی نوجوانان دارد. کنترل شناختی و انعطاف پذیری و فشار روانشناختی در مرتبه اول ۴۴ درصد از واریانس شکست در مرتبه دوم ۶۹ درصد از واریانس نشخوار فکری و در نهایت ۷۷ درصد از واریانس ایده پردازی خودکشی را در نوجوانان تبیین می کنند. نتیجه گیری: مطالعه حاضر با در نظر گرفته نظریه کنترل شناختی و انعطاف پذیری و ارائه یک چارچوب مفهومی و نظری منحصربه فرد در جهت شناسایی پیشایندهای ایده پردازی خودکشی قبل از انجام رفتار کمک قابل توجهی به ادبیات این حوزه می کند.

کلیدواژه ها:

فشار روانشناختی ، کنترل شناختی و انعطاف پذیری ، نشخوار فکری ، شکست ، ایده پردازی خودکشی نوجوانان