مدیریت اجتماعی بحران کم آبی و راهبردهای پیشگیری از پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی آن (مطالعه موردی روستاهای شهرستان های خانمیرزا، لردگان و بروجن)

چکیدهکم آبی در سال های اخیر به یکی از مهم ترین چالش های اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی در مناطق روستایی ایران تبدیل شده است. کاهش منابع آب و فشار بر معیشت خانوارهای روستایی، علاوه بر افت تولید و درآمد، می تواند به بروز تنش های اجتماعی، مهاجرت و آسیب های بهداشتی منجر شود. مدیریت اجتماعی بحران و استفاده از راهبردهای پیشگیرانه با تکیه بر ظرفیت های محلی، نقشی اساسی در کاهش پیامدهای این پدیده دارد. هدف این پژوهش تحلیل راهبردهای پیشگیری اجتماعی در مدیریت بحران کم آبی و تبیین نقش آن ها در کاهش پیامدهای اقتصادی و بهداشتی در روستاهای شهرستان های خانمیرزا، لردگان و بروجن است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۷ نفر از خبرگان و مسئولان مرتبط گردآوری شد. نمونه گیری به صورت هدفمند و تا اشباع نظری ادامه یافت. نتایج تحلیل داده ها ۵ مقوله اصلی را آشکار کرد: راهبردهای پیشگیری اجتماعی، سرمایه اجتماعی، حکمرانی محلی منابع آب، تاب آوری اجتماعی و پیامدهای اقتصادی و بهداشتی. یافته ها نشان می دهد که راهبردهای پیشگیری اجتماعی از طریق آگاهی بخشی، مشارکت مردمی و هماهنگی نهادی، موجب تقویت سرمایه اجتماعی و بهبود حکمرانی محلی آب می شود. این عوامل تاب آوری اجتماعی جوامع روستایی را افزایش داده و در نهایت به کاهش پیامدهای اقتصادی و بهداشتی بحران کم آبی منجر می شوند.

کلیدواژه ها:

بحران کم آبی ، مدیریت اجتماعی بحران ، پیشگیری اجتماعی ، سرمایه اجتماعی ، تاب آوری اجتماعی