نقش مداخلات روانی_اجتماعی در تقویت تاب آوری جامعه در جنگ تحمیلی سوم(رمضان)

جنگ رمضان به عنوان یکی از پیچیده ترین نمونه های جنگ های ترکیبی در تاریخ معاصر غرب آسیا، علاوه بر ابعاد نظامی و امنیتی، پیامدهای گسترده ای در حوزه های روانی و اجتماعی برجای گذاشت. در این نوع جنگ ها، ابزارهای نظامی، رسانه ای، سایبری و شناختی به صورت هم زمان به کار گرفته می شوند و هدف آن ها صرفا تخریب زیرساخت های فیزیکی نیست، بلکه تضعیف انسجام اجتماعی، سرمایه اجتماعی و تاب آوری جامعه نیز دنبال می شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مداخلات روانی_اجتماعی برای افزایش توانمندی جامعه در مواجهه با جنگ های ترکیبی و با مطالعه موردی جنگ رمضان انجام شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه های روان شناسی اجتماعی، مدیریت بحران، جامعه شناسی و مطالعات امنیتی است. نمونه گیری به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. داده های گردآوری شده از طریق روش تحلیل مضمون و کدگذاری سه مرحله ای مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد مهم ترین پیامدهای روانی_اجتماعی جنگ رمضان شامل اضطراب جمعی، احساس ناامنی، آشفتگی شناختی، گسترش شایعات و کاهش اطمینان روانی بوده است. همچنین مداخلاتی نظیر آموزش مهارت های مقابله با استرس، تقویت شبکه های حمایت اجتماعی، مدیریت و شفاف سازی اطلاعات، فعالیت های فرهنگی و مذهبی و ارائه خدمات روان شناختی حمایتی از موثرترین راهبردهای ارتقای تاب آوری جامعه محسوب می شوند. نتایج پژوهش نشان می دهد مداخلات روانی_اجتماعی نقش میانجی موثری میان پیامدهای جنگ ترکیبی و تقویت تاب آوری اجتماعی ایفا می کنند و می توانند ظرفیت جامعه را برای مواجهه با بحران های آینده افزایش دهند.

کلیدواژه ها:

جنگ رمضان ، جنگ ترکیبی ، مداخلات روانی_اجتماعی ، تاب آوری اجتماعی ، مدیریت بحران